dragan-petrovic_2803Pitanje pravosuđa po rešenjima Briselskog sporazuma i naknadnim operacionalizacijama u pregovorima „dva premijera“.

Od 1999. godine pa sve do današnjih dana, pravosuđe na severu Kosova, je uostalom, kao i čitav sistem organizacije države i društva, funkcionisao u okviru sistema države Srbije. Iako su se odnosi snaga u svetu promenili u međuvremenu na štetu promotera kosovske nezavisnosti pa je dalji opstanak postojećih ingerencija Srbije na severu KiM dobilo i bolje perspektive, vlast SNS i SPS postiže Briselski sporazum aprila 2013, koji naročito njegovim naknadnim tumačenjem i sprovođenjem uvodi i sami kosovski sever u ingerencije pravnog sistema tzv. kosovske države.

Pristalice Briselskog sporazuma kao najvažniju pozitivnu tekovinu istog ističu Zajednicu većinskih srpskih opština, smatrajući da su baš te odrebe Sporazuma perjanica pregovaračkog uspeha srpske vlasti. A upravo je obrnuto.

Besmisleno bi bilo formirati Zajednicu većinskih srpskih opština u Srbiji, jer je Republika Srbija matična država srpskog naroda (čl. 1 Ustava). Savršeno je jasno da se ova Zajednica može formirati samo negde van Srbije, gde Srbi dobijaju status nacionalne manjine, o čemu govori i ne učestvovanje tzv. Kosova u izbornom sistemu Srbije, i obrnuto da se čak i sever Kosova i Metohije, koji je i nakon etničkog čišćenja 1999 i 2004. ostao etnički srpski, primorava rešenjima Briselskog sporazuma i zvaničnog Beograda na izlazak na izbore koje organizuju vlasti u Prištini.

Briselski sporazum podrazumeva odvojen kosovski pravni sistem u odnosu na pravni sistem Republike Srbije. Ta dva pravna sistema više neće imati nikakvu vezu jer Sporazum predviđa ustav i zakone tzv. Kosova, što nije u skladu sa našim Ustavom koji predviđa da je statut najviši pravni akt pokrajine.

Nadalje, navodi se da su pravne garancije ZSO zakoni i ustavni zakon (“kosovski”). Nikakve posebne nadležnosti nisu predviđene za Zajednice srpskih opština u vršenju zakonodavne, izvršne i sudske vlasti, odluka o njenom formiranju je u skladu sa postojećim „Ustavom“ samoproglašene Republike Kosovo.

Nadležnosti ZSO odgovaraju nadležnostima koje imaju i ostale opštine na teritoriji tzv. Kosova, osim što imaju puni nadzor (samo nadzor) u oblasti ekonomskog razvoja, obrazovanja, zdravstva, urbanog i ruralnog planiranja. Ona ima i dodatne nadležnosti koje na nju mogu (a ne moraju) da prenesu centralne vlasti u Prištini.

Ovom odredbom je na jasan i nedvosmislen način stavljeno do znanja šta se smatra centralnom vlašću za Zajednicu srpskih opština. To je vlast u Prištini, a ne vlast u Beogradu. Zato se kosovsko-metohijski Srbi i tretiraju kao manjinski narod. U tzv. „kosovskom zakonodavstvu“ samoproglašene „države Kosovo“, pak postojeća rešenja Briselskog sporazuma, koja daju makar minimalnu decentralizaciju se obrazlažu prihvatanjem evropskih normi o decentralizaciji i lokalnoj samoupravi, dakle ona se i ne podvode kao mogućnost specijalnog statusa za srpsku stranu.

brisel-----foto-FONET

Izvestan (dodatan) nespokoj za srpsku stranu može izazvati tumačenje pojedinih tačaka. Tako u tački dva se spominje garancija za opstanak ZSO u vidu postojećeg pravnog okvira na Kosmetu i navodi se dvotrećinski njegov okvir. Kako sa jedne strane nema dodatne garancije međunarodnog faktora, podozrenje i tumačenje ove tačke može pretpostaviti mogućnosti da albanska strana na osnovu dvotrećinske većine može jednog dana doneti novi zakonski okvir na Kosovu i Metohiji kojim bi bile umanjene ili čak izbrisane pojedine tačke na koje se naslanja ZSO, kako to tumači advokat Branko Pavlović.

Postoje i druge razlike u tumačenju Briselskog sporazuma, pa tako vlasti u Beogradu insistiraju da su postigli regionalnu autonomiju za Zajednicu srpskih opština, a Priština to podvodi pod decentralizaciju i lokalnu samoupravu, oduzimajući joj puni status autonomije.

O ovome je govorio i predstavnik EU u Srbiji Vensan Deržer, koji je naveo da će EU biti po potrebi arbitar u primeni Briselskog sporazuma između Beograda i Prištine. U tom pravcu predstavnici opozicije ukazuju da je ovo još jedan dokaz da zvanični Brisel tretira i Srbiju i Kosovo kao dve nezavisne države. Međutim i Tačka 15 Sporazuma govori o EU kao strani koja posreduje u sprovođenju sporazuma. Na taj način je srpska strana ovim sporazumom u praksi lišena mogućnosti da impementaciju sporazuma nadgledaju i one sile koje su naklonjene geopolitički Srbima, poput Rusije, Kine i drugih sila koje nisu priznale Kosovo kao nezavisnu državu.

Ovo je redak slučaj da se u slučaju nekog spora jedna strana lišava medijacije i nadzora sila koje su joj naklonjene, ili joj u startu nisu nenaklonjene u tom sporu, kao što se zvanični Beograd, odnosno ova, i prethodna vlast, odnose po pitanju problema Kosova i Metohije. I prilikom pregovaranja sa Prištinom od formiranja vlade Dačića, a i sada u implementaciji sporazuma vlada premijera Vučića, ruska strana, kao i Kina i druge sile koje nisu priznale Kosovo, su praktično bile isključene iz nadgledanja neposrednih pregovora Beograda sa Prištinom, u šta su bile uključene EU i SAD, dakle upravo sile koje su promoteri kosovske nezavisnosti.

Za pravosuđe je veoma važna tačka 10, gde se u vezi sudstva navodi da će srpska strana imati većinu po nacionalnoj osnovi u odeljenju Apelacionog suda u Prištini k Okružnom sudu u Severnoj Mitrovici. Dakle, radi se o prostoj većini u tim telima, ali ne i većini koaj je proporcionalna etničkom sastavu stanovništva u ZSO, što može biti i prosta većina od samo jednog člana više, što bi u raznim zloupotrebama moglo da se lako izmeni u praksi na srpsku štetu. Pored toga u prvoj rečenici Desete tačke se kaže da će „Pravosudne vlasti biće integrisane i radiće u sklopu pravnog okvira Kosova.“

Što se tiče pravosuđa ono će biti u celosti integrisano u pravni sistem tzv. Kosova, s tim da Srbi imaju neke svoje sudove. To znači da će se suditi po zakonima tzv. Kosova, po uloženim pravnim lekovima će se odlučivati isključivo u okviru tog pravosudnog sistema bez ikakve mogućnosti da dopre do bilo kojeg suda u Republici Srbiji. Pravosudni sistem tzv. Kosova nema više nikakve veze sa pravosudnim sistemom Srbije. U odeljenju Apelacionog suda u Prištini zaduženom za srpske opštine neće biti primenjen princip nacionalne zastupljenosti koji bi odražavao etnički sastav, već se predviđa da će Srbi biti većina, što znači da je dovoljno da bude jedan više u odnosu na Albance.

Da katastrofa po srpske interese postignutim pravnim rešenjima Briselskog sporazuma bude veća, doprinosi i njegova naknadna operacionalizacija. Tako zamišljena Zajednica srpskih opština, po pitanju pravosuđa ne predstavlja jednu teritorijalnu celinu, koju bi činile isključivo četiri opštine severa (Leposavić, Zubin Potok, Zvečan, i severna Mitrovica), već su po pitanju osnovnog suda integrisani i u tri opštine južne Mitrovice, i još dve druge opštine, pa sve zajedno Srbi tu čine manjinu, iako premijer Vučić trijumfalno spominje da i na severu postoje dve kancelarije ovog suda u Leposaviću i Zubinom potoku.

vucic-mustafa 3

Ono što posebno zabrinjava, a o čemu je u medijski blokiranoj javnosti Srbije pisao akademik Čavoški i što je nedovoljno poznato širem mnjenju, je da je samo sedište osnovnog suda, po rešenjima koja su postignuta na pregovorima u Briselu početkom 2014. godine, u južnoj Mitrovici. Premijer Srbije ukazuje ovih dana da po postignutim rešenjima „da je paritet srpskih i albanskih sudija u južnoj Mitrovici 14 : 11 u korist Albanaca i da će predsednik suda u severnoj Mitrovici biti Srbin, i da je to bolje rešenje nego što je zadato u etničkoj strukturi mitrovačkog regiona..“, kao i da će broj tužioca ovog suda u Mitrovici biti po devet (Albanaca i Srba).

Ako uzmemo u obzir da je do sada pravosuđe, uostalom kao i čitava organizacija države i društva na severu bila isključivo u okviru sistema države Srbije, onda za pravosuđe ukratko možemo konstatovati da je u potpunosti integrisano u pravosudni sistem fantomske države Kosovo, i da u isto vreme za sever, i Zajednicu srpskih opština, ono nema ni teritorijalnu organizaciju, pošto je sever po pitanju sudstva, konkretno osnovnog suda organizovan po kosovskom sistemu zajedno sa još pet albanskih etničkih opština južno od Ibra, pa srpska populacija ovde predstavlja manjinu.

Zapravo u čemu se očitava teritorijalna autonomija i bilo kakva zasebnost ZSO u pitanju pravosuđa. U teritorijalnom smislu nje nema, a u nekom fiktivnom smislu kao zasebnih jedinica jedinstvenog Mitrovačkog osnovnog suda, sa sedištem u južnoj Mitrovici, koja ima svoje kancelarije i ogranke i na severu da, ali u poređenju sa prethodnim stanjem, ovo je višedimenzionalni pad i praktičan i stvaran ulazak i priznanje tzv. države Kosovo, i čak lišavanja kvalitetnih ingenerencija u pravosuđu za ZSO u teritorijalnom, a delom i u kakvom ozbiljnom smislu. Jednom rečju ovo je ne samo značajan ustupak zvaničnog Beograda, već i stvarno pokleknuće iz razloga koji su sa državotvornog aspekta teško razumljivi i objašnjivi.


Izvor: Srbin.info

Ostavite komentar

Ostavite komentar na Pravosuđe po „Briselskom sporazumu“

* Obavezna polja