ranko-gojkovicU početku beše Reč i Reč bješe u Boga i reč bješe Bog (Jovan, 1: 1)

Na kraju teksta-ogleda o “prosvetiteljstvu” Dositeja Obradovića (“Istinski i lažni prosvetitelji” – http://www.fsksrb.ru/fond-strateske-kulture/autorski-tekstovi/istinski-i-lazni-prosvetitelji/) obećali smo čitaocima i tekst o još jednom prosvetitelju-reformatoru – Vuku Stefanoviću Karadžiću. I pre nego što nastavimo priču o prosvetiteljstvu V.S. Karadžića ponovo je neophodno jedno malo odstupanje. Podvlačim reč prosvetiteljstvo, jer svakako ne sporim velike zasluge Vukove na polju sakupljačkog rada srpskog narodnog nasleđa i izražavam beskrajnu zahvalnost za njegov neumorni rad na očuvanju srpskog narodnog stvaralaštva i opisu narodnog života i običaja našeg naroda…

*         *         *

Da bi se sam pojam istinskog srpskog prosvetiteljstva lakše shvatio, najbolje je pozvati u pomoć najvećeg srpskog prosvetitelja posle Svetog Save – svetog vladiku Nikolaja, za koga je svetiteljstvo jedino istinsko prosvetiteljstvo.

Pre nego što se donesu neki zaključci o prosvetiteljstvu Vuka Karadžića i ocene rezultati njegovog rada, potrebno je napraviti kratak izlet do “Knjige nad knjigama” i podsetiti da “Ne živi čovek o samom hlebu, no o svakoj reči koja izlazi iz usta Gospodnjih” (Mateja, 4: 4). Profesor bogoslovlja Viktor Mihailovič Černišev je u jednom svom predavanju u Kijevsko-Pečerskoj lavri rekao: “Psovke – necenzurisani izrazi – izazivaju mutacije koje dovode do degeneracije čoveka. Naučnici tvrde da svako izgovaranje reči nije ništa drugo nego talasni genetički program koji utiče ne samo na nas, nego i na život naših potomaka”. Kada bi naši blagočestivi preci mogli da čuju leksiku srpske školske omladine, mnogi bi verujem umrli od stida. I ta leksika svakako nije mogla biti produkt svetosavske prosvete, ta leksika je mogla nastati samo kao produkt “prosvetiteljstva” autora “Crvenog bana”. Koliko je genetske mutacije izazvala ta odvratna knjiga sam Bog zna, ali je jedno sigurno – takvu knjigu nije mogao štampati istinski srpski prosvetitelj.

Naša slovenska rasa čije Biblijsko poreklo potiče od Nojevog sina Jafeta (što znači rasprostranjen, dostojno proslavljen, da ne kažemo slavan) u starini je nazivana Slaveni, ali su svetim krštenjem i prelaskom u hrišćanstvo od Slavena postali Sloveni. Dakle, naši preci Slaveni su ovaploćenjem Reči (Slova) posredstvom Svetog Krštenja bili od Boga udostojeni da budu sinovi Božiji i postali su obdareni posebnim darom reči (slova). O tom posebnom daru reči (Slova) slovenskih naroda nije potrebno ovde govoriti, slovenska književnost je značajnija i uzvišenija od celokupne svetske književnosti uzete zajedno, to nije nikakvo preterivanje, to je činjenica. U Knjizi Postanja je zapisano proroštvo Nojevo da će “Bog da raširi Jafeta da živi u šatorima Simovijem” (1 Mojsije 9: 27). Dakle, Noje je predvideo da će se od njegovog sina Sima ovaplotiti naš Spasitelj Isus Hristos (Blagosloven da je Gospod Bog Simov – 1 Mojsije 9: 26) ali da će najbolji deo njegovog naroda izaći od Jafeta, praoca Slovenskog roda. Ovde šatori očigledno označavaju Zakon vere koji je Gospod dao Semitima, starozavetnim Jevrejima kao Simovim (Semovim) potomcima. Međutim, pošto oni “Ne sačuvaše zavjeta Božijega i po zavjetu njegovu ne htješe hoditi” (Psalm 77: 10-11) to rod Jafetov, Slaveni, ulaženjem u Zakon (krsteći se, prihvatajući Novi Zavet) postaše Sloveni, preuzeše vinograd od sinova Simovih (Gospodar vinograda će dati vinograd drugima – Marko 12: 9). Kao što znamo iz Novog Zaveta, Novi Izrailj su postali hrišćani, a posle pada Prvog i Drugog Rima, to postaju upravo pravoslavni Sloveni (a pre svega pravoslavni Rusi, kao bogonosni narod-tvorac Moskve kao Trećeg Rima i pravoslavni Srbi sa dva zlatna nemanjićka veka, kao svojevrsni “Preteča Trećeg Rima”). Sve do danas kada su Bugarska, Rumunija i Grčka u zločinačkom NATO paktu i sodomskoj Evropskoj Uniji, jedini preostali “katehon koji zadržava” dolazak nečastivog jeste pravoslavni ruski narod i njegova pravoslavna srpska braća na Balkanu kao poslednji još neosvojeni Kremlj prema papističkom Zapadu. Dakle, srpski i ruski narod su svoju narodnost u poslednjih hiljadu godina sticali na religioznim idejama i ta religiozna pravoslavna ideja definisala je njihovu celokupnu kulturu. Od otpadija Rima od jedne Svete Saborne i Apostolske Crkve, latinska jeres ne radi ništa drugo nego ratuje ili se sprema za rat protiv svetog Pravoslavlja. U zavisnosti od političkih ili geopolitičkih prilika, taj rat je bio više ili manje prikriven, ali se suštinski menjala samo forma, a suština politike Rima posle izdaje Hrista je bila – besomučan rat protiv Pravoslavlja. Ovaj iskorak u Biblijsku i hrišćansku istoriju Srba i Rusa bio je potreban da bi shvatili ko je zaista stajao iza “Vukovih” reformi.

Papistička Austro-Ugarska monarhija davala je sva verska prava pravoslavnim Srbima dok joj je bila potrebna “Vojna Krajina” kao zaštitna tampon-zona od Osmanlija. Sa slabljenjem turske moći, odmah su počeli pritisci i unijaćenje Srba na prostorima crno-žute monarhije. Srbi su odgovorili otporom i pozivanjem u pomoć Trećeg Rima, zaštitnika Pravoslavlja. Sa učiteljem Suvorovim stižu i pravoslavne bogoslovije među srpsko stanovništvo u Austro-Ugarskoj, pa lukavi latini brzo shvataju na šta treba prvo udariti. Ubrzo po dolasku učitelja Suvorova među Srbe, u Beču se rodila ideja o jezičkoj reformi i jednoj revoluciji po jezičkom pitanju među Srbima. Kao što znamo iz biblijske istorije – revolucija je u stvari đavolska, a ne Božanska težnja za slobodom. Prva revolucija Denice na nebesima, dovela je do vaseljenske katastrofe i svaka revolucija na zemlji je u stvari i bila inspirisana tom satanskom pobunom na Nebu i imala je manje ili više katastrofalne posledice. Jezička revolucija Vuka Karadžića u toj katastrofičnosti po srpski nacion, nimalo ne zaostaje za drugim revolucijama. Elem, Marija Terezija je krenula rigorozno i praktično je ukinula ćirilicu u papskoj imperiji (1779) ali je zbog žestokog protivljenja Srpske Pravoslavne Crkve i Ruske Imperije, car Josif 1875. godine bio primoran da povuče tu zabranu ćirilice.

Vuka-Karadzic

Možda Vuk nije znao, ali su Kopitar i njegovi vatikansko-bečki mentori svakako znali da Srbi od 863. godine imaju bogoslužbeni jezik u srpsko-slovenskoj redakciji i da su čitav srednjevekovni period (sve do “Vukove” reforme), filozofski ili pesnički tekstovi kod Srba pisani normiranim srpskim jezikom. Dakle, tada Rimska Kurija poseže za drugim metodama. Veoma učenog i visprenog naučnika Jerneja Kopitara, čoveka ogromnog znanja, jezuitske prilagodljivosti i ćudi, postavlja za cenzora slovenskih knjiga u Beču sa zahtevom da traga za srpskim piscem koji bi mogao sprovesti planiranu reformu srpskog jezika. I kada je Jernej naišao na Vukov tekst o propasti Prvog srpskog ustanka, lukavi papista je shvatio da seljače iz Tršića treba preobuti iz opanaka u cipele pa će seljače do mile volje da svira po Bečkim notama.

Treba reći da je ovde Vuk zaista bio samo najobičnija lutka u duboko osmišljenom antisrpskom i antipravoslavnom vatikansko-bečkom projektu. Niti je on sproveo bilo kakvu reformu (samo je stavio tačku iznad slova j u reformi Save Mrkalja, koga je Gospod kaznio ludilom), niti je bilo šta učinio samostalno po pitanju nesrećne reforme – sve je bilo duboko pripremljeno i sažvakano u pomenutoj srbofobskoj kuhinji. Carska vlada u Beču naložila je Kopitaru paklen antisrpski plan u nekoliko tačaka. Prva tačka je bila da se jedan od brojnih srpskih narodnih dijalekata uzme za književni jezik Srba. (Za književnu normu srpskog jezika Vuk je uzeo dijalekt kojim se govorilo u malom delu srpskog naroda – deo zapadne Srbije i Hercegovina), čime je praktično odbačen dobar deo srpskog naroda iz kulturno-jezičkog jedinstva. Dakle, napravljen je književni jezik koji radikalno forsira samo jedan dijalekt, a ostale govore istog naroda definiše kao nešto neobično i daleko (da ne bi bilo neke zabune, taj dijalekt je hercegovački, dijalekt autora ovih redova, ali to Hercegovcima svakako ne daje za pravo da sitan regionalni interes stave iznad svesrpskog interesa). To je dovelo do postepenog odvajanja i regionalizacije dobrog dela srpskog naroda. Tako je, na primer, veštački odvojena Stara Srbija (Vardarska Makedonija) od svoje matice, jer narod na rubnim područjima nije želeo da se odrekne svog govora. Tamo je Vukova jezička reforma izazvala pravu katastrofu po srpske nacionalne interese. Kada imamo u vidu da i danas, na svega dvadesetak kilometara od Beograda, (na primer Grocka i predeo prema Smederevu) Vukovo pravilo “čitaj kao što piše” izaziva zabunu i deca moraju da doučavaju u školama gramatiku, onda možemo zamisliti kakve je teškoće Vukova reforma predstavljala za Srbe iz Makedonije.

Druga tačka koju je vlada u Beču naložila Kopitaru (ponavljamo, Vuk se tu nije ništa pitao, on je bio najamnik koji završava posao za gazde koje su ga prezule iz opanaka u cipele) bila je promena ortografije novog srpskog pisma, sa ciljem što većeg udaljavanja od crkveno-slovenske i ruske ortografije. Treća tačka je bila, naravno, prevod Svetog Pisma na novi “vukov” jezik, kako bi se što više izgubilo iskonsko značenje Slova, to jest Reči (ovde samo jedna kratka ilustracija – da li je zaista nevažan ovakav raspored mesta Neba i zemlje u delu Molitve Gospodnje na crkvenoslovenskom jeziku i u Vukovom prevodu – “Jako na Nebesi i na zemlji” i “I na zemlji kao što je na Nebesima”). Četvrta tačka tog programa je bila čisto tehnička – izdavanje rečnika “vukovog jezika” kako bi se projektu dao “naučni” karakter. Peta tačka je bila finansiranje Vukovog sakupljačkog rada kako bi i njemu bilo “lakše na duši” i “da se vlasi ne dosete”. Iako je i po tom pitanju Vuk znao da odigra ulogu velikog štetočine. Tako se u srpskoj javnosti malo piše o tome da je Vuk bio razvio pravi biznis otkupljujući mnoge vredne knjige po srpskim manastirima (čak i sa Hilandara) pod izgovorom da će ih štampati u Beču, a onda je te knjige prodavao po znatno višoj ceni.

Možda Vuk nije bio svestan političko-religiozne zloupotrebe svoje reforme, koja sa čisto lingvističke tačke gledišta može neupućenom zaista izgledati kao duhovna nadgradnja, ali po svojim religiozno-političkim posledicama ta jezička reforma doprinela je više stvari papizma i unijaćenju Srba od svih višekevovnih pokušaja Vatikana po tom pitanju. Toga su bili svesni mnogi umni ljudi toga vremena, pa je tako Mitropolit Stratimirović razložno ukazivao da naš slavenoserbski jezik u srpskoj slovesnosti (književnosti) mora da ostane uzdignut iznad žargonskog jezika narodnog. No, uzalud je pričati “gluvom kod ušiju” ili kako bi rekao Njegoš – to što blatnoj zemlji prinadleži, to o Nebu ponjatija nema. Zbog toga, ako to već svakako neće učiniti nastavljači Vukovog dela koji sa pijedestala SANU pozivaju Srbe da i povraćajući uđu u “raj” sodomske Evrope, zdravomisleći pravoslavni Srbi  treba konačno da počnu da stvari nazivaju pravim imenom. Dakle, “Vukova jezička reforma” nije bila nikakva njegova reforma, nego je to bio duboko antisrpski državni projekat rimokatoličke Austro-Ugarske monarhije.

Citiramo stav istinskog tvorca srpske jezičke reforme (Vuk se po pitanju jezičke reforme samostalno pitao isto toliko koliko se danas samostalno pita “drugosrbijanski” nevladin sektor – sve je to bilo isplanirano u vatikansko-bečkoj kuhinji), predanog rimokatoličkog delatnika Jerneja Bartolomeja Kopitara (1827):SPC čuvanjem starog jezika Svetog Save, želi sačuvati i jezičku razliku između rimokatoličkih i pravoslavnih Južnih Slovena, te bi stoga, više nego ikad, Beč morao podržati reformu Vuka Karadžića, jer se njome ta razlika poništava, a glavna prepreka za prevođenje Srba u rimokatoličanstvo biće zauvek uklonjena. Ovim će nam Beograd, vremenom, sam od sebe pasti u ruke”.

Dakle, Vuk se potpisuje latinicom ispod “Bečkog književnog dogovora” i čini prvi korak unijaćenja srpskog jezika i njegovog kasnijeg višestrukog prekrštavanja. “Vukova” demagogija o “Srbima sva tri verovanja” nije predstavljala ništa drugo nego razbijanje srpskog pravoslavlja iliti svetosavlja.  Kada se podrobno prouči delatnost rada Vuka Karadžića, ostaje više nego opravdana sumnja da je on (svesno ili nesvesno) poslužio kao “desna ruka” i neverovatno uspešan saveznik rimokatoličkom i srbofobskom Beču. Njegova uloga u razaranju srpskog nacionalnog tkiva je ogromna, jer je njegov rad na reformi srpskog jezika bila samo zamaskirana forma čisto političke (duboko antisrpske) delatnosti. Bilo bi apsolutno nemoguće dovesti srpski nacionalni korpus u ovakav stadijum dezintegracije i drobljenja, da prethodno nije dezintegrisana i razdrobljena njegova slovesnost, njegov jezik. Ove dve reči ne podvlačimo slučajno, jer znamo da je u Svetom Pismu reč Slovo (u crkvenoslovenskom jeziku to znači Reč) jedan od naziva Boga, a reč jezik u Svetom Pismu ima značenje naroda, jezik se poistovećuje sa narodom.

vuk-kopitar

U čemu se još ogledaju politički obrisi Vukove reforme? Pre svega – u odvajanju srpskog jezika i srpske književnosti od ruskog jezika i najveće svetske književnosti. Posle Vukove reforme nesumnjivo jača uticaj zapadnoevropske književnosti kod Srba, a slabi uticaj velike ruske književnosti. Treća velika šteta od Vukove reforme – jeste drobljenje srpskog jezika. Franc Miklošič, otac slovenačke komparativne gramatike, utvrdio je da među južnim Slovenima postoje tri jezika – srbski, bugarski i slovenački. Danas ih imamo čitavo tuce i svi oni su politički porod “Vukove reforme” – makedonski, hrvatski, bošnjački, crnogorski… Koliko politika utiče na sve vidove duhovnosti papističke zapadne civilizacije pokazuje nam i primer naroda “tisućljetne kulture”, čiji najpoznatiji izum predstavlja srbosek i koji u svom slugeranjskom odnosu prema papizmu ide toliko daleko, da se odriče i svog jezika prihvatajući srpski, kako bi asimilovao pokatoličene Srbe i kako bi se izvršilo jezičko-kulturno odvajanje Srba od Rusa. Pošto je “Bečki dogovor” praktično aminovao jezičku kleptomaniju Hrvata, bilo bi mnogo logičnije Vuka nazvati “ocem hrvatskog jezika”, a nikako ocem srpskog jezika. Bečki dogovor Srba i Hrvata nije ništa drugo nego perfidan bečko-vatikanski projekat čiji je cilj bio (da se izrazimo današnjim političkim rečnikom), gubljenje suvereniteta Srba nad svojim sopstvenim jezikom. Bez Bečkog dogovora koji u suštini predstavlja izdaju srpske slovesnosti, apsolutno bi bilo nemoguće katoličenje tolikog broja pravoslavnih Srba. Niti bi bez Bečkog dogovora bila moguća hrvatska kleptomanija i svojatanje blistave srpske narodne poezije kao navodnog hrvatskog književnog nasleđa (pošto je bez srpskog nasleđa hrvatska književnost apsolutno minorna). Ono što je najčudovišnije u “Bečkom dogovoru” jeste činjenica da je izbegnuto nazivanje srpskog jezika srpskim, a istovremeno je srpski jezik dat Hrvatima kao njihov standardni jezik jednostavnim “Gajevim proglasom”. Prosto – srpska štokavica je službeno promenila svoje ime i proglašena je hrvatskim jezikom! Ali da bi to izgledalo verodostojno, to je morao da potpiše neki srpski jezički i književni autoritet, koga će kasnije sva najamničko-masonska bulumenta uzdići na pijedestal srpskog prosvetitelja! Dakle, dok Hrvati 1847. godine u svom saboru srpsku štokavicu proglašavaju službenim hrvatskim jezikom, srpski najamnici istu godinu slave kao pobedu “Vukovih književnih reformi” (nije nadomet istaći činjenicu da veliki Njegoš iste godine svoj “Gorski vijenac” ipak štampa u staroj, a ne Vukovoj ortografiji). Sve se to dešava u vreme vladavine Karađorđevog sina Aleksandra (vladao 1842-1858), koji je podržavao Vuka i kome je učitelj bio drugi lažni srpski prosvetitelj Dositej Obradović. Na žalost i na tragediju svekolikog srpstva, Aleksandar je spoljnu politiku Srbije izvukao ispod ruskog uticaja i vezao je za Zapad i Austro-Ugarsku monarhiju. Ovo što pišem možda nekome danas izgled kao jeres, pa citiram najvećeg srpskog prosvetitelja posle Svetog Save, svesrpskog zlatoustog vladiku Nikolaja Velimirovića: “Srbi su na Bečkom dogovoru bili prevareni i pali su u idejno ropstvo zapadnih jeretika: duhovno, intelektualno, moralno, političko i kulturno ropstvo, ali i ropstvo svoje krvne braće iz Austrije potpale pod zapadnu hrišćansku jeres <…> Bila je to kobna prethodnica zapadnom uticaju na Srbiju. Tako su Vuk i Daničić otvorili sve kapije i sve kanale prema Zapadu učinivši da se tek oslobođena turska raja pretvori u raju trulog Zapada”.

Nema se šta dodati na ovako britku analizu srpskog zlatoustog vladike. Dok ovo pišem, čujem da je parlament Grčke usvojio sodomski zakon o istopolnim brakovima u Grčkoj. Ispada da su Turci bili mnogo tolerantniji prema Pravoslavlju od današnjeg Zapada. Vukovo venčanje sa Nemicom Anom u rimokatoličkoj crkvi, ne može se protumačiti drugačije nego kao izdaja vere. Da bi mogao da se venča u rimokatoličkoj crkvi, najmanji ustupak koji je morao učiniti jeste da je primio uniju (možete pretpostaviti ko je bio Vukov kum na venčanju – naravno, Jernej Kopitar). Vukova deca su krštena u rimokatoličkoj crkvi. Da li neko ko je tako olako izdao svetu veru Pravoslavnu može biti istinski srpski prosvetitelj? Da li neko ko se stidi da srpski jezik nazove srpskim i ispod tog dokumenta se potpiše latinicom, može biti istinski srpski prosvetitelj? Apsolutno ne. U vreme srbofobske titoističke vlasti bezbožnici su po srpskim školama poskidali slike Svetog Save i zamenili ih uglavnom slikama Vuka Karadžića ili Dositeja Obradovića. Odličan pokazatelj blagotvornog delovanja njihovog prosvetiteljstva u praksi.

Krajnje je vreme da Srbi kao duhovni porod Svetog Save, najveće ličnosti 13 veka na kugli zemaljskoj, prestanu da služe nekrofilskoj kulturi Zapada (termin Predraga Dragića Kijuka) i da prestanu da veličaju i slave kao svoje prosvetitelje dokazane izdajnike vere i sluge te nekrofilske kulture. “Vukova” reforma nanela je stravičan udar kako srpskom nacionalnom identitetu, tako i srpskim geopolitičkim pozicijama, jer je razlaganje jezika neminovno pratilo i duhovno i teritorijalno razlaganje srpskog nacionalnog korpusa. Srbistika mora prestati sa podgrejavanjem austrougarskog duboko anisrpskog projekta koji je poput zloćudnog tumora naneo neprocenjive štete kako u mentalnom tako i političkom tkivu srpskog pravoslavnog naroda. Ovde je umesno dodati da je praktično prekopiran Vukov model jezičke reforme prenet i u Belorusiji, sa istim ciljem odrođavanja i udaljavanja stanovništva Bele Rusije od zajedništva sa matuškom Velikom Rusijom i velikim ruskim narodom. Negativne posledice i u Belorusiji su danas jasno vidljive.

*        *         *

Na kraju još jednom da istaknem – svakako nisam pristalica podele značajnih istorijskih ličnosti na “dobre” i “loše”, “naše” i “njihove”. Izučavanju istorije se mora prilaziti bez ikakve pristrasnosti i ideološke obojenosti, a pravoslavni hrišćšanin nikada ne sme zaboravljati na reči Spasitelja “Ne sudite, da vam ne bude suđeno”. Tako da se nikada ne sme zaboraviti grandiozna uloga i zahvalnost Vuku na njegovom sakupljačkom radu. Ali istovremeno se mora prekinuti sa slavljenjem Vuka kao velikog srpskog prosvetitelja jer to on nije bio. U svespasavajućem prosvetiteljstvu Svetog Save, Hristos i Njegove Jevanđelske vrline predstavljaju Alfu i Omegu, početak i kraj – dok u Dositej-Vukovskom prosvetiteljstvu imamo humanistički postulat zapadne civilizacije u kome je “čovek mera svih stvari”. Razorni uticaj nepromišljenih reformi i nekritičnog kopiranja svega što stiže sa Zapada dovelo je do paralize blagotvornog dejstva svespasavajućeg svetosavskog prosvetiteljstva.


Izvor: Fond Strateške Kulture

Komentari

Jedan komentar na Istinski i lažni prosvetitelji – Vuk Karadžić

  1. Komentar od kosovac:

    Ranko Gojkpović,
    Nije mi jasno koja to deca u Grocki i kod Smedereva ne znaju pravilo „čitaj kao što je napisano“.
    Malo si zastranio, evo zašto:
    Kritika Vukove jezičke reforme stoji još od početka, svi smo svesni da je izgubljeno puno toga od starog pisma i jezika. Ali je dosta i dobijeno, ako ništa onda bar da je srpska ćirilica jedinstvena u svetu i da zaslužuje mesto u ginisovoj knjizi rekorda.
    Pa zar ti ništa ne govori ovolika mržnja prema ćirilici, ne bi se mrzela toliko da je stvarno nju izmislio jezuita Kopitar, ti mu maltene dade autorsko pravo na ćirilicu, a Vuk Karadžić je samo statirao. Pa se onda čudimo i smejemo što su Hrvati počeli da svojataju i ćirilicu.
    Mnogo si izgubio vremena kritikujući sadašnju ćirilicu, bolje bi ti bilo da si obradio Vukovo i Daničićevo poklanjanje srpskog jezika Hrvatima, njihovo stvaranje Hrvatske latinice kao fol za pokatoličene Srbe zato što Vatikan nije dozvoljavao ćirilicu.
    I sada Hrvatsku latinicu nazivate Srpskom latinicom što predstavlja opravdanje onim Srbima koji pišu Hrvatski. Opet Hrvati imaju pravo ili da se ljute, ili da ismejavaju sve takve Srbe.
    Ranko, morao bi ovakve kritike mnogo opreznije da radiš, da ne bi otvorio prostor za optužbe da si baš ti zašao u prostor falsifikovanja nauke.

Ostavite komentar

Ostavite komentar na Istinski i lažni prosvetitelji – Vuk Karadžić

* Obavezna polja