Episkopski savet Srpske pravoslavne crkve je nakon razgovora sa ekspertskim timom crnogorske vlade saopštio da sa žaljenjem konstatuju da je najnovijim predlogom Vlade pred Crkvu postavljen ultimatum u vidu obavezne registracije Mitropolije i eparhija SPC u Crnoj Gori, uprkos činjenici da kao crkvene ustanove postoje na prostoru Crne Gore punih osam vekova.

Episkopski savet Srpske pravoslavne crkve navodi da su se, i pored ogromne zabrinutosti sveštenstva, monaštva i vernog naroda, odazvali pozivu Vlade Crne Gore na dijalog, očekujući i verujući da će se doći do zajednički prihvatljivog rešenja spornih odredaba Zakona.

“Crkva Božja je i ovom prilikom posvedočila da je po svojoj bogočovečanskoj prirodi i misiji u svetu bila, jeste i ostaje otvorena za dijalog kao put i način za rešavanje otvorenih pitanja. Očekivali smo da je ekspertski tim Vlade od 11. marta ove godine do danas imao dovoljno vremena da razmotri naše predloge i da će nam u pisanoj formi dostaviti odgovor na njih. Nažalost, do toga nije došlo”, navodi se u saopštenju ekspertskog tima SPC.

“Sa žaljenjem konstatujemo da je najnovijim predlogom Vlade pred Crkvu postavljen ultimatum u vidu obavezne registracije Mitropolije i eparhija SPC u Crnoj Gori uprkos činjenici da kao crkvene ustanove postoje na prostoru Crne Gore punih osam vekova. U potpunosti je ignorisano istorijsko postojanje i pravni subjektivitet Mitropolije i eparhija”, ističe se u saopštenju.

Dodaju da je “zahtevom ekspertskog tima Vlade na taj način ignorisana i odluka Svetog arhijerejskog sabora SPC od 26. maja 2006. godine, kojom je to najviše telo SPC pod predsedništvom blaženopočivšeg patrijarha Pavla, priznajući obnovljenu nezavisnost Crne Gore, zapravo izvršena prijava tradicionalnog kontinuiteta subjektiviteta drevne Zetske mitropolije i ostalih episkopija u Crnoj Gori. Navedena odluka je 1. decembra 2006. godine zvanično uručena tadašnjem predsedniku Crne Gore Filipu Vujanoviću”.

Osim toga, kako navode iz ekspertskog tima SPC, ignorisana je i prijava koju je 8. marta 2012. godine mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije zvanično dostavio Ministarstvu unutrašnjih poslova, o čemu postoji dokaz koji je poznat i dostavljen je Vladi Crne Gore.

“Smatramo da je nakon svih navedenih akata Crkve, neviđeno poniženje u vidu ultimatuma Crkvi da se ponovo registruje i da iznova, kao nekakva novoformirana verska zajednica, stiče pravni subjektivitet koji je priznat i prepoznat od svih vlasti, pa čak i okupatorskih, kroz vekove do danas. Niko i nikada do danas nije postavio pitanje postojanja pravnog subjektiviteta ove crkve i njenih svojinskih prava na svetinjama i ostaloj zaveštanoj crkvenoj imovini, o čemu postoji bezbroj dokaza od Otomanske imperije preko Kraljevine Crne Gore do SFRJ”, naglašava se u saopštenju.

“I ovom prilikom podsećamo da smo 11. marta ove godine Vladi dostavili pravno utemeljen predlog za postupak evidentiranja crkve i verskih zajednica u evidencioni registar, što je ponovljeno i 20. jula ove godine od našeg ekspertskog tima, ali nažalost, bez uspeha”, dodaje se u saopštenju.

“Crkvi nije svojstveno da ispostavlja ultimatume nikome, pa ni Vladi Crne Gore. Tako je bilo i u ovom slučaju, jer smo, i pored određenih stručnih primedbi, prihvatili 61 od ukupno 66 članova Zakona. U odnosu na pet spornih članova, predložili smo izmenu i dopunu i to samo u delu kojim se ne poštuje i poništava viševekovni identitet, dostojanstvo, subjektivitet i svetinje Crkve i kojim se Crkva, jedina u Crnoj Gori i to mimo svakog prava i elementarne pravde, primorava da dokazuje da su crkvene svetinje crkvene, a ne državne. Svima je jasno, bez obzira na to što Vlada uporno obmanjuje međunarodnu javnost, da u Zakon nije implementirana nijedna suštinski bitna preporuka Venecijanske komisije od 24. juna 2019. godine”, naglašava se u saopštenju.

Ukazuju da su razmotrili Vladin predlog potencijalnih izmena članova 63 i 64 Zakona i konstatovali da su oni u suštini “obesmišljeni uz insistiranje Vlade na opstanku člana 62 Zakona kojim se, istina uslovno, crkvena imovina proglašava za državnu, iako to ona nikada nije bila u istoriji Crne Gore”.

“Nikako ne može da izdrži test elementarne logike činjenica da je Vladi u decembru 2019. i u martu 2020. godine bio prihvatljiv predlog naše crkve kojim se garantovao pravni subjektivitet Crkve i verskih zajednica, koji su stekle po svom istorijskom kontinuitetu i ranijim propisima, a da joj je sada upravo to postalo sporno, te i da se pitanje svetinja sada naprasno i ultimativno uslovljava registracijom”, navodi se u saopštenju.

“Na osnovu svega izloženog, jasno proizlazi da Vlada, za razliku od Crkve, ni ovom prilikom nije imala iskrene namere da se kroz dijalog dođe do zajednički prihvatljivog i održivog rešenja, već je poziv za dijalog očevidno služio za nove ucene crkve i aktuelni politički marketing, u čemu Crkva ne može i ne želi da učestvuje”, poručuje episkopski savet.

Namere i cilj Vlade je, kako kažu, “pokazao i pokazuje višemesečni progon sveštenstva, monaštva i vernog naroda počev od učešća na mirnim litijama, preko neodobravanja privremenih boravaka sveštenstvu i monaštvu do rušenja svetinja”.

“Episkopski savet, imajući u vidu složenost situacije u Crnoj Gori, smatra da bi prihvatanje našeg predloga izmena i dopuna Zakona predstavljalo puno poštovanje Ustava i pravnog poretka Crne Gore i presudno doprinelo smirivanju tenzija i napetosti u društvu. U pitanju je jedinstveni način da se prevaziđu suštinske podele i problemi koji već duže vreme potresaju i razdiru Crnu Goru”, zaključuje se u saopštenju.

Protest vernog naroda u Crnoj Gori – Foto: Sputnjik/Nebojša Popović

LICIMERJE CRNOGORSKIH VLASTI

Pozivom na razgovore tek nakon veličanstvenih litija, Vlada Crne Gore demonstrirala je vlastitu nemoć. To je bio samo licemjerni pokušaj da u predizbornoj kampanji amortizuju nezadovoljstvo velikog broja svojih pristalica – pravoslavnih vjernika.

Ovo ocjenjuje za Sputnjik analitičar Igor Damjanović povodom današnjeg definitivnog prekida pregovora na liniji crnogorska Vlada – Mitropolija.

On taj epilog vidi kao jedino logično i očekivano rešenje, uz poruku da vjerni narod Crne Gore treba da ima potpuno povjerenje u rukovodstvo Crkve, iako se može razumjeti da je proteklih dana bio određeni broj zabrinutih zbog činjenice da je Mitropolija u poslednji čas pristala na „perfidni“ poziv Vlade na pregovore.

Naš sagovornik  ukazuje i da ma ko u određenom trenutku bio vlast u Crnoj Gori – pravoslavna Crkva sa njim treba da vodi razgovore.

„Ali mišljenja sam da je današnje i jučerašnje razgovore ekspetrskih timova ipak trebalo usloviti javnim izvinjenjem premijera Duška Markovića za njegove sulude tvrdnje iz nedavnog autorskog teksta u ‘Pobjedi’ da je svetosavlje – fašizam. Koliko je ovo suluda i malicozna tvrdnja, najbolje govori činjenica da je prva osoba koju su fašistički okupatori uhapsili u Crnoj Gori bio patrijarh srpski Gavrilo Dožić, 25.aprila 1941. godine u manastiru Ostrog“, napominje Damjanović.Kada se na kraju podvuče crta, za ovog analitičara ne postoji dilema:

„Da je Vladi Crne Gore zaista iskreno bilo stalo do dijaloga sa pravoslavnom crkvom, ti razgovori bi bili vođeni prije usvajanja tzv. Zakona o slobodi vjeroispovijesti – a oko čega se polemika vodila punih pet godina“.

Podsjetimo, pregovori ekspertskih timova Vlade Crne Gore i Mitropolije crnogorsko-primorske završeni su bez dogovora. Iz Episkopskog savjeta SPC saopšteno je da je tokom pregovora postavljen neviđen ultimatum Crkvi da se ponovo registruje iznova.

To bi, kako su mnogi primijetili, u pravnom sistemu Crne Gore, proizvelo takav nonsens – da bi čak i NVO Crnogorska pravoslavna crkva (CPC) u crnogorskom pravnom poretku bila starija od kanonski priznate osam vjekova stare SPC.

Sa duge strane, vlast u Podgorici je pokazala znake ozbiljnog popuštanja tako što je pristala na zahtjev da teret dokazivanja prava svojine u sudskom postupku bude na strani države a ne Crkve, uz garanciju da postojeće hramove i crkve u budućnosti može samo i isključivo koristiti sveštenstvo SPC u Crnoj Gori. Ipak, preovladava mišljenje da su čitavi pregovori bili samo markentinška predstava za javnost od strane vlasti, i to isključivo za kolebljive glasače DPS-a, uz argument da Vlada koja je na samo mjesec dana do isteka mandata, više nema nikakav „pregovarački legitimitet“ da se upliće u tako važno pitanje.

POZIV NA RAZGOVORE KAO LUKAVSTVO MILOVOG REŽIMA

Konferencija posle neuspelih pregovora – Foto: Mitropolija crnogorsko-primorska

Ne postoji izvjesnost oko toga šta se krije iza iznenadnog i zakašnjelog poziva Vlade Crne Gore Mitropoliji SPC za nastavak pregovora o spornom zakonu kojim se otima crkvena imovina. Ne smije se isključiti mogućnost da se radi o pritisku nekog inostranog zapadnog faktora na vlast i insistiranju da se problematika riješi na odgovarajući način.

„Iza neočekivanog poziva mogle bi se nalaziti političke kalkulacije DPS-a, koji možda u krajnjem momentu procjenjuje da bi oštar sukob sa Crkvom mogao veoma negativno da utiče na rezultat te partije na izborima krajem avgusta. Na kraju, moglo bi se raditi i o kupovini vremena i ispoljavanju lukavosti vladajuće partije“, kaže analitičar Boško Vukićević.

On dodaje da bi u tom slučaju eventualno crkveno neprihvatanje zakašnjele ponude za pregovorima DPS iskoristio da i pred međunarodnom zajednicom Mitropoliju crnogorsko-primorsku proglasi za stranu koja nije „konstruktivna i odgovorna“.

„Naravno, Crkva takav mamac nije progutala i prihvatila je čak i nepristojnu ponudu premijera, tj, ponudu za pregovorima tek nekoliko dana nakon što je Marković SPC i pravoslavno stanovništvo u Crnoj Gori brutalno izvrijeđao“, podsjeća Vukićević.

Naš sagovornik ipak smatra da šta god da se nalazi iza iznenadne ponude za pregovorima, nisu postojali realni izgledi da se oni uspješno završe.

„Ako bi vlast povukla diskriminatorni zakon ili njegove sporne odredbe, a imajući u vidu da je ona u njegovo izglasavanje ugradila cjelokupan politički kredibilitet, to bi bio njen najveći politički poraz od samog osnivanja režimske stranke. Crkva pak nema razloga da prihvata bilo kakve trule kompromise, tj. bilo šta ispod njenih minimalnih i legitimnih zahtjeva. Takvo eventualno prihvatanje trulih kompromisa ugrozilo bi njeno ustrojstvo i budućnost, izazvalo ogorčenje kod vjernog naroda i stoga je ono, po mom mišljenju, ne samo nerealno, već i nemoguće“, zaključuje Vukićević.

Fotografija Episkopskog saveta u levom zaglavlju – Tanjug/Saša Matić


Izvor: RTS/Sputnjik

Ostavite komentar

Ostavite komentar na Neuspeli razgovori predstavnika SPC i crnogorske države

* Obavezna polja