„Kosovizacija“ Timočke krajine

Vlast koja nije spremna da se bori za teritorijalnu celovitost i suverenost države Srbije na Kosovu i Metohiji i koja primenom tzv. briselskih sporazuma i pozivom na Jahjagine izbore svoje građane izručuje genocidnoj separatističkoj albanskoj pseudodržavnoj tvorevini, trajni je i sigurni izvor destabilizacije državne vlasti i na drugim područjima Republike Srbije. Preciznije, dalji opstanak na vlasti jedne kolonijalne, korumpirane i nesposobne interesne grupe, koja je svaki državni razlog u potpunosti podredila ostvarenju ličnih i grupnih interesa, u kombinaciji sa spoljnim pritiscima na putu ka evroatlantskom državnom i narodnosnom preuređenju i porobljavanju Balkana, eufemistički nazvanom „proširenje EU”-dovešće u pitanje opstanak Srbijine državnosti i u teritorijalnim okvirima iz 1878. godine. Naime, ubrzani procesi nasilne i spolja dirigovane rumunizacije Timočke Krajine, koji se poslednjih godina, a posebno u 2013. godini, odvijaju daleko od očiju srpske javnosti, pokazuju da teza po kojoj će se Republika Srbija, ukoliko odustane od borbe za očuvanje državnosti na KiM, dalje parati po svim šavovima, počiva na sasvim realnim procenama, a ne na fikcijama nekakvih teorija zavera.

Rumunski zvaničnici su vrlo brzo shvatili da im kao vernim evroatlantskim poslušnicima, u geopolitički značajnom tranzitnom Crnomorskom i Dunavskom regionu, Srbijin bezalternativni evrounijatski put omogućava da realizuju velikorumunske nacionalne i tertorijalne aspiracije ka području Timočke Krajine. Istovremeno, igra na velikorumunsku nacionalnu kartu jedini je adut u rukama svih rumunskih političara, počev od predsednika T. Baseskua, koji mogu da ponude svojim obespravljenim i opljačkanim biračima. S toga su jednu državno i nacionalno neodgovornu vlast, oličenu u nekadašnjem predsedniku B. Tadiću, rumunski predstavnici uslovili da potpiše međudržavni Protokol o nacionalnim manjinama, da bi zauzvrat SSP između Srbije i EU dobio dugo zadržavanu podršku u gornjem domu rumunskog parlamenta. (1) Ključni deo ovog Protokola odnosi se na pristanak Srbije, kako je u jednoj izjavi iz marta ove godine podvukao  ambasador Rumunije u Srbiji, Daniel Banu, da u okviru prava na slobodu kulturnog identiteta ne sprečava identifikaciju vlaškog stanovništva u Istočnoj Srbiji sa Rumunima.(2)

Da ucena sa veštački stvorenim rumunskim pitanjem u Istočnoj Srbiji nije sporadična provokacija, već strateški plan u politici Bukurešta prema zapadnom susedu, pokazala je avgustovska izjava T. Baseskua da će „tokom pristupnih pregovora EU i Srbije biti uzet u obzir sporazum (Protokol) mešovite komisije od 1. marta (2012) u Briselu, kojim se predviđa šta Srbija treba da učini za rumunsku manjinu u Timočkoj Krajini”. Pri tom se rumunski kandidat za generalnog sekretara NATO-a, postavio u ulogu zapadnoevropskih tutora Srbijinih vlastodržaca, održavši im u njihovom zapovednom stilu „lekciju”iz demokratije i manjinskih prava. Po Baseskuu Srbija „treba da pravi još mnogo koraka da bi postala demokratska država”, pošto „ne priznaje nacionalne manjine”. Sve se odigralo na Letnjem univerzitetu u gradu Izvorul Murešului, pred polznicima iz redova rumunske manjine koji žive van matice. Istovremeno, arogantnost jednog malog NATO pouzdanika iz Bukurešta, koja je plod položaja koji daleko prevazilazi lične kapacitete, naterala je Baseskua da otvoreno pokaže da u njegovim „demokratskim lekcijama” nema ničeg pravnog i principijelnog, već da se radi o goloj manipulaciji sa pozicija velikorumunske politike. Naime, pravo koje rezerviše za Rumuniju da upozorava Srbiju kako krši manjinska prava čitavih 2073 Rumuna u Borskom i Zaječarskom okrugu (Popis od 2011. god.), Basesku u istom govru uskraćuje Mađarskoj u odnosu na preko 1 500 000 pripadnika mađarske manjine u Erdelju (Transilvaniji). Opravdanje za dvostruke aršine rumunske manjinske politike nalazi se u domenu utilitarističke evroatlantističke ideologije, jer je, po Baseskuu, borba za mađarsku autonomiju u Erdelju neprihvatljiva zato što je ona istorijski povezana sa nekakvom „Staljinovom direktivom”; zaključujući po silogizmu, borba za prava nepostojeće rumunske zajednice u Timočkoj Krajini je, nasuprot mađarske autonomije u Rumuniji, itekako poželjna evroatlantska vrednost.(3)

Sadašnje demografsko stanje u Timočkoj Krajini, na prvi pogled, ne daje argumente nezadovoljnoj rumunskoj strani da na osnovu Okvirne konvencije za zaštitu nacionalnih manjina pokrene evropske institucionalne mehanizme pritiska prema Srbiji. Naime, ova Konvencija Saveta Evrope, koju je ratifikovala SRJ, obavezuje države potpisnice da obezbedi dvojezičnost u administraciji i školstvu samo „u oblastima naseljenim pripadnicima nacionalnih manjina tradicionalno ili u znatnom broju” (čl. 10. st. 2 i čl. 14. st. 2.), što ni po jednom od dva navedena kriterijuma kada je u pitanju rumunska nacionalna manjina ne važi za Timočku Krajinu, odnosno teritoriju Borskog i Zaječarskog upravnog okruga.(4) Međutim, rumunska zvanična politika već godinama pokušava da kroz nasilnu medijsko-propagandnu i političku rumunizaciju lokalnog vlaškog stanovništva na terenu Timočke Krajine obezbedi uporište za internacionalizaciju nepostojećeg rumunskog pitanja u Istočnoj Srbiji.

U navedenom govoru predsednik Rumunije je istakao kako su Vlasi i Rumuni jedan narod, a da je dvojstvo u nazivima došlo kao posledica navodne srpske dvesto godišnje asimilacije Rumuna, koja se odvijala i u socijalističkoj Jugoslaviji. Sudeći po ovome, Basesku i u Brozu vidi eksponenta velikosrpske hegemonije. U ovom slučaju se ne radi o ličnom stavu jednog rumunskog zvaničnika, jer poistovećivanje stanovništva Srbije koje govori vlaški (po popisu od 2011. 43 095 ili 0, 60% od ukupnog broja stanovnika R. Srbije) sa Rumunima ima uporište u izmenama rumunskog zakona koji reguliše materiju podrške tzv. prekograničnim Rumunima, a koji je u aprilu ove godine dobio skoro jednoglasnu podršku u komisijama rumunskog parlamenta.(5) Prema predloženim izmenama zakona rumunska država će po prvi put Rumunima smatrati i one osobe koje se „identifikuju lingvistički ili kulturološki” sa rumunskom kulturom, a „bez obzira na naziv koji se koristi za njih (armani, armanji, aromani, basarabeni, bukovieni, kucovlasi, dačo-romani, faršeroti, herteni, istro-romani, latini dunareni, makedo-romani, maramurešeni, megleniti, megleno-romani, moldoveni, rramani, rumani, valahi, vlahi, vlasi, volohi, makedo-armanji)”.

U skladu sa ovim ambasador Rumunije u Srbiji je bio potpuno jasan, da „pozicija rumunske strane, kao što je i sagledano u tekstu protokola (međudržavni Protokol od 1. mata 2012), jeste da je neprihvatljiva veštačka podela na Vlahe i Rumune, koja se praktikuje u Srbiji”. (6) Zvanična Rumunija ignoriše rezultate popisa stanovništva, koji po rečima samog Banua, beleže znatan pad broja pripadnika rumunske manjine, jer „Rumunija želi da svi građani Republike Srbije koji sebe smatraju Rumunima, nezavisno od regije u kojoj žive i termina koji koriste u izjašnjavanju, uživaju pravo na obrazovanje, bogosluženje na maternjem jeziku, pristup medijima na maternjem jeziku, kao i da imaju svoje predstavnike na lokalnom i republičkom nivou”. Rumunski ambasador ne ostavlja ni najmanje sumnje da će Rumunija koristiti proces Srbijinog učlanjivanja u EU kao sredstvo za nasilnu rumunizaciju Timočke Krajine, jer su navedena „prava propisana u EU, kao osnovna prava (na nivou EU poznatija kao politički kriterijumi iz Kopenhagena) koja važe za sve zemlje kandidate za ulazak u EU”. Potvrda da će Rumunija tokom Srbijinih pristupnih pregovora insistirati na poistovećivanju vlaškog stanovništva sa Rumunima i da će vršiti pritiske na Srbiju da im omogući pravo na obrazovanje, administraciju i bogosluženje na rumunskom jeziku, stigla je u utorak, 29. oktobra, kada je na tu temu sa ministrom Mrkićem razgovarao njegov rumunski kolega Korlecan. Rumunski ministar je upozorio da Srbija izbegava da ispuni većinu obaveza preuzetih Protokolom od 1. marta 2013. godine, na šta je, strahujući od Europske arbitraže, ministar Mrkić odgovorio da „nema razloga da Rumuni koji žive u Srbiji predstavljaju problem i ne treba nam Brisel da reši ove probleme”. Proglašavajući stanovništvo vlaškog govora Rumunima, I. Mrkić ih bez pritiska iz Brisela izručuje Bukureštu.(7)

Ambasador Rumunije u Srbiji, D. Banu, u navedenoj izjavi ističe kako „termin Vlah ne pripada samo Rumunima-Vlasima iz Srbije, odnosno Timočke Krajine, nego svim Rumunima na Balkanu sve do Crnog mora”. Radi se o pokušaju velikorumunskog etnoinžinjeringa nad narodnosnim bićem starih evropskih naroda, pre svega slovenskih, kako bi se iz njega nasilno izdvojili već odavno pretopljeni drevni balkanski romanski elementi, koji sa savremenom rumunskom nacijom imaju veze koliko i savremeni Srbi, kao indoevropski narod, sa Indusima. Rumunski zakonodavac je navedenom izmenom zakona o prekograničnim Rumunima samo oživeo stari Musolinijev plan o formiranju od malobrojnih i šarolikih jezičkih, kulturoloških ili etničkih romanskih balkanskih individualiteta potkovice koja bi se protezala od Italije, preko Albanije, Grčke, Makedonije, Istočne Srbije i Zapadne Bugarske, do Rumunije. Ma kako istorijski gledano bio fantastičan i naučno neodrživ, ovaj rasni rumunsko-romanski etnoinžinjering odgovara eliti globalne pseudoimperije, jer se odvija na terenu rezervisanom za izgradnju kordona malih NATO satelita, od Baltika do Sredozemlja, a u funkciji izolacije Rusiju. Preciznije, velikorumunsko buđenje preživelih balkanskih istorijskih individualiteta pogodno je za destabilizaciju istorijskih ili potencijalnih balkanskih saveznika Rusije, pre svega Srbije, Grčke i Bugarske, te ugrožavanje budućnosti velikih energetskih projekata, kakav je Južni tok.

Da je aktivnost prorumunskih organizacija u Istočnoj Srbiji uključenih u Zajednicu Vlaha Srbije, među kojima su najaktivnije Vlaška demokratska stranka, kao i navodne NVO AiadnaeFilum i Društvo za očuvanje jezika, kulture i religije – Rumuna/Vlaha u dolini Morave, deo velikorumunskog projekta asimilacije i anšlusa slovenskih, pre svega srpskih i ruskih istorijskih teritorija, pokazuje aktivnost informativne agencije Timok Press. Ova novinska agencija, koja ima i svoju video produkciju, radi uz punu podršku vlade u Bukureštu, a prenosi ne samo vesti iz Srbije, već i iz svih onih zemalja prema kojima Bukurešt ispoljava svoje teritorijalne pretenzije. Tako se kao kolumnista Timok Press pojavljuje i izvesni Tudor Kožokaru iz Kišinjeva sa stavom da „Rumun desno od Tise, drugi iz Timočke krajine ili drugi levo od Nistra sa etničkog i stanovišta identiteta, imaju jednako pravo da im se prizna rumunsko državljanstvo, baš kao i onima iz Republike Moldavije, iz Černjevca ili Baltika”.(8)

Trijuvirat Vučić-Dačić-Nikolić je u tokom dosadašnje vladavine širokogrudo izašao u susret svim zahtevima rumunskih zvaničnika i njihovih ekspozitura u Srbiji, kojima se započelo sa sveobuhvatnim procesom nasilne rumunizacije srpske istočne Krajine. Lokalna televizija u Boru je od marta 2013. započela sa emitovanjem informativnog programa na rumunskom jeziku. U isto vreme pokrenut je pilot projekat uvođenja rumunskog jezika sa elementima rumunske kulture u osnovne i srednje škole u Zaječarskom i Borskom okrugu, koji je od septembra školske 2013/14. godine transformisan u stalnu izbornu nastavu iz ovog predmeta. I pored, toga što se rumunski jezik uvodi u delu Srbije u kome Rumuni ne predstavljaju autohtonu manjinu, niti svojim brojem od 2073 osoba mogu da zahtevaju poseban pravni status, prorumunuska filijala – Društvo za kulturu Vlaha-Rumuna Srbije Aiadnae Filum, nezadovoljna dosadašnjim učinkom u procesu rumunizacije Istočne Srbije obratila se u septembru ove godine Ministrarstvu prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije i Zaštitniku građana, tražeći istovremeno pomoć od rumunskog Ministra za prekogranične Rumune i državnog sekretara za evropske poslove MIP Rumunije. U dopisu se traži od Srbskog Ministarstva prosvete da omogući da se anketa za nastavu rumunskog jezika sprovede i u školama Braničevskog i Pomoravskog okruga, gde Rumuna po popisu ima tek nekoliko stotina. U cilju obezbeđenja početne osnove za rumunizaciju Istočne Srbije od državnih organa Srbije ultimativno se zahteva da stanovništvo koje govori vlaški tretira isključivo kao Rumune.(9) Uz to, od države Srbije se zahteva da svojim aktivnim angažmanom u prosvetnoj i medijskoj sferi afirmiše stav o identičnosti vlaškog stanovništva i rumunskog naroda. Svojevrsno sredstvo za rumunizaciju Timočke Krajine je i konzulat Republike Rumunije otvoren u Zaječaru, a nadeležan za celokupno područje Istočne i Jugoistočne Srbije, od Kladova do Vranja.(10) Otvaranjem konzulata rumunska država potencijalnoj interesnoj grupi približava mogućnost korišćenja brojnih pogodnosti (stipendije, besplatno školovanje na rumunskim univerzitetima i sl) koje mogu da uživaju svi oni stanovnici Timočke Krajine koji se budu izjasnili kao Rumuni.

Vlada Srbije bi mogla, da ne boluje od lično motivisanog eurofanatizma i već poslovične nestručnosti naprednjačko-socijalističkih kadrova, da na osnovu međunarodnog prava blokira bilo kakav zahtev za uvođenje rumunskog jezika u školstvo, administraciju i medije u Istočnoj Srbiji, jer se polazeći od rezultata poslednjeg popisa stanovništva ovim merama nasilno menja nacionalna struktura u ovom delu Srbije. Umesto toga, Vlada se upustila u opasnu igru, sa nepredvidljivim posledicama, dajući podršku Nacionalnom Savetu Vlaha koga čine oni predstavnici vlaške manjine koji se verbalno bore za autohtonost Vlaha, kao nacionalne zajednice koja je etnički, istorijski i lingvistički različita od rumunskog naroda. Uz podršku države Srbije ovaj Savet je završio posao na izradi pisma i standardizaciji vlaškog govora, a tokom septembra se otpočelo sa osposobljavanjem prosvetnog kadra za nastavu na predmetu Vlaški govor sa elementima nacionalne kulture. (11) Pomažući nacionalnu afirmaciju Vlaha i njihovog govora sadašnja vlast nastavlja da ide politički klizavim i nacionalno štetnim putem kojim su posle 2002. godine krenule revolucionarne petooktobarske vlasti priznajući vlaškom stanovništvu, umesto dotadašnjeg statusa etničke grupe, status nacionalne manjine.

Pri donošenja ove, kao i kasnijih odluka, nije konsultovana demografska, lingvistička i istorijska nauka. Bio bi dovoljan samo uvid u rezultate najozbiljnijeg terenskog istraživanja područja Negotinske Krajine i Ključa koje je između dva rata uradio Cvijićev đak Kosta Jovanović, pa da se vidi da je proces rumunskog naseljavanja i asimilacije starosedelačkog srpskog stanovništva Istočne Srbije otpočeo tek sa Austrijskom okupacijom Srbije od 1718-1739. godine.(12) Tada je uprava nad ovim krajevima umesto administraciji u Beogradu ustupljena administraciji u Temišvaru. U crkvenom pogledu Krajina i Ključ su u periodu austrijske okupacije predati Sebeškoj eparhiji, zbog čega su na parohije u Istočnoj Srbiji masovno upućivani sveštenici kojima je maternji jezik bio rumunski, što je po istraživanju Jovanovića bio značajan faktor u formiranju vlaškog govora kod mesnog stanovništva u Krajini i Ključu. K. Jovanović navodi čitav niz slučaja i docnijeg porumunjivanja pojedinih rodova i čitavih sela. Pedantni naučnik je statistički sumirao istraživačke rezultate sa terena po kojima rumunski doseljenici (Carani i Ungurjani), zajedno sa porumunjeni Srbima, čine tek 40,11% od ukupnog broja stanovnika Negotinske Krajine i Ključa, ali je uticaj ove migracione struje u samoj Negotinskoj Krajini znatno manji, nego u maloj oblasti Ključa (današnja opština Kladovo), gde ona dominira. Otuda olak pristup u afirmaciji vlaškog govornog stanovništva Istočne Srbije kao autohtone etničke zajednice, koji sadašnja vlast preduzima parama svih Srbijinih poreskih obveznika, može lako da u budućnosti prizvede efekat rumunizacije najistočnije srpske Krajine. U ovom slučaju treba samo podsetiti kako je započeo proces veštačke političke izgradnje tzv. bošnjačke nacije. Naime, sa uvođenjem 1971. godine popisne kategorije Musliman u smislu narodnosti ova grupa je u odnosu na popis iz 1961. godine sa petog izbila na treće mesto u nacionalnoj strukturi jugoslovenske države.(13) Kasnije je veštački formirana nacija, odnosno njena pseudoelita, težila da dobije je državu. Ove zakonitosti se treba čuvati u slučaju afirmacije tzv. vlaške manjine.

Prosec rumunizacije, sledstveno i „kosovizacije” Timočke Krajine posebno dobija na ozbiljnosti ako se ima u vidu činjenica da ga rumunska država sprovodi u koordinaciji sa Rumunskom crkvom. Naime, na području jedinih kanonski utemeljenih eparhija – Eparhije timočke i Eparhije braničevske SPC, Rumunska crkva je protivno pravilima Pravoslavne Crkve osnovala Protoprezviterat Priobalne Dakije sa sedištem u Negotinu. Na čelu ovog Protoprezviterat nalazi se administrativni vikar timočki i protojerej Priobalne Dakije, nekadašnji čtec Eparhije timočke SPC – Bojan Aleksandrović. Istorijski teritorija provincije Priobalna Dakija (DaciaRipensis) odgovara otprilike području koje danas pokriva rumunski konzulat u Zaječaru, uz susedne oblasti u Bugurskoj na donjem toku Dunava. Bez ikakvih reakcija tamošnjih srpskih episkopa, Rumunska crkva sprovodi agresivnu misiju, podižući hramove počev od sela Malajnice u opštini Negotin, do sela Isakova (parohija se naziva Valea Moravei) u opštini Ćuprija i sela Bobova u opštini Svilajnac. (14)

Da politička podrška evroatlantskih struktura ovakvom procesu atomizacije srpskog naroda i države neće izostati, pokazuje junski izveštaj stručnog komiteta upućen Savetu ministara EU i Savetu Evrope o poštovanju od strane Srbije evropske Povelje o regionalnim i manjinskim jezicima. U ovom izveštaju, koji će se svakako koristiti kao jedno od sredstava ucene Srbije na njenom Europskom putu, od Srbije se traži da omogući afirmaciju, posebno u okviru sadašnjeg sastava Nacionalnog Saveta Vlaha, i onim organizacijama koje zastupaju stav da je vlaški govor samo jedna od varijanti rumunskog jezika. Implicitno ovaj tzv. ekspertski, a zapravo prvorazredni politički izveštaj, u pogledu lingvističke ocene vlaškog govora stoji na stanovištu rumunske vlade.(15) Garancija da će se na veštački stvorenom rumunskom pitanju, a pod vlašću jedne kolonijalne uprave u Beogradu, utabanim i dobro isplaniranim putem odvijati proces „kosovizacije” Timočke Krajine je i umešanost norveškog diplomate Knuta Volebeka u svojstvu visokog komesara OEBS-a za manjinska pitanja.(16) Ispit iz diplomatske „nepristrasnosti” prema Srbima Volebek je položio 15. januara 1999. godine kada je na konferenciji za štampu potvrdio tzv. nalaze Vilijema Vokera iz Račka.

Samo čvrsta i uporna odbrana ustavnog poretka Republike Srbije na Kosovu i Metohiji, uz istovremeno napuštanje pogibeljnog Europskog puta, može da garantuje Srbima Timočke Krajine da se jednog dana neće probuditi kao manjina u sopstevenoj ili tuđoj državi.

___________________________________________

1)     http://www.pecat.co.rs/2012/05/otkrivena-cena-eu-kandidature/

2)     file:///C:/Users/Ssss/Desktop/Intervju%20Danjel%20Banu%20Mart%202013.htm

3)     http://www.politika.rs/rubrike/tema-dana/Basesku-Srbija-jos-daleko-od-demokratije.lt.html

4)     Zakon o potvrđivanju Okvirne konvencije za zaštitu nacionalnih manjina, Sl. list SRJ, br. 6/98

5)     http://www.zajednicavlahasrbije.com/izmenazakonaoprekogranicnimrumunima.html

6)     http://www.zajednicavlahasrbije.com/izmenazakonaoprekogranicnimrumunima.html

7)     http://www.serifwebresources.com/control.php?uid=d9ce68c3e80289efabd2385d56f28525195f1eaa&post=1020328

8)     http://www.timocpress.org/index.php/sr/news-agency-6/intervju/1287-rumunsko-drzavljanstvo-svim-rumunima

9)     http://www.timocpress.org/index.php/sr/news-agency-6/info/1265-apel-iz-timocke-krajine-molimo-vas-da-pomognete

10)   http://www.novosti.rs/vesti/srbija.73.html:364751-Otvaranje-rumunskog-konzulata-sokiralo-Zajecarce

11)   http://www.nacionalnisavetvlaha.rs/

12)   K. Jovanović, Negotinska Krajina i Ključ, Srpski etnografski zbornik, knj. LV, Naselja i poreklo stanovništva, knj. 29, SKA, Beograd, 1940, str. 1-388;

13)   P. Simić, Svetac i magle, Tito i njegovo vreme u novim dokumentima Moskve i Beograda, Beograd, 2005, str. 298-299;

14)   http://www.daciaortodoxa.ro/

15)   http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/SerbiaECRML2_en.pdf

16)   http://www.youtube.com/watch?v=K9BHnyOwIzM

Izvor: Fond Strateške kulture