Srbi u pisanim izvorima (2)

CEOPOM-Istina objavljuje drugi nastavak feljtona Srbi u pisanim izvorima, antropologa Miodraga Milanovića, čoveka koji svojim smelim pristupom arheološkim i istorijiskim istraživanjima ruši ustaljene postavke o poreklu Srba i njihovom razvoju na ovim prostorima, koje su uglavnom zasnovane na germanskim ili anglo-saksonskim teorijama o poreklu naroda i država. 

Njegov rad posebno dobija na značaju danas kada novi svetski poredak, kroz srpsku političku elitu, kao i zvanične i poluzvanične državne institucije, otvoreno pokušava da izbriše nacionalni identitet Srba, kao i njihovu versku i državnu autohtonost.

Milanović je diplomirao 1979. na Filozofskom fakultetu u Sarajevu. Tokom 1976. slušao je predavanja M. Fukoa, koje je ovaj držao u Visokoj školi u Parizu i to ga je zainteresovalo za strukturalnu antropologiju, čiji je promoter bio K. Levi-Stros, što ga je usmerilo u ove oblasti. Osamdesetih učestvuje u nizu mešovitih britansko-francuskih ekspedicija u Iranu, Iraku, Nubiji. Jedno vreme bio je urednik u časopisu za popularizaciju nauke „Galaksija“. Napisao je više knjiga („Svetska blaga, izgubljena i nađena“, „Mit, magija i religija“ itd) i obišao fascinantan broj arheoloških lokaliteta u svetu. Živi i radi u Beogradu.

Srbi u centralnoj i severnoj Evropi

Oni će se, između godine 409. i 411. naseliti u Boemiji, Moravskoj, Silesiji, Zatoru i Osvjecimu. Bavarski Geograf, dajući listu i opise gradova i stanovnika zemalja severno od Dunava, pominje i Srbe na nekoliko mesta. U pitanju je prostrana teritorija centralno- istočne Evrope istočno od Elbe, severno od Dunava, do Crnog i Kaspijskog mora. Ovaj spisak najverovatnije je nastao na osnovu dela Codex Reginbertinus sačuvanog u biblioteci opatije Rihenau. Evo šta piše Bavarski Geograf: „Prvi su oni što Srbima ih zovu; u njihovom regionu postoji nekoliko gradova gde žive; Srbi države poseduju; Srbi, koji kraljevstvo imaju, narod su Sklavina kome svoje poreklo i veliku afirmaciju duguju“. Saksonci će biti u sukobu sa Srbima, odnosno Srbima- Sklavinima, kako navode Franački anali za godinu 816.: „Zimska kampanja Saksonaca i Istočnih Franaka otpoče na Srbe-Sklavine jer oni odbiše da urade ono što im je (od kralja) imperativno naređeno. Nisu se uplašili, teško beše suzbiti veliki narod, već su hrabro prkosili i napadali, kad ovi (udruženi Saksonci i Franci), upadoše u jedan grad buntovne nacije i naroda pobunjenika, bez ikakvog sažaljenja“.

Lužički Srbi (Serbja), naselili su delove teritorija današnje Nemačke, Poljske i Češke, puno ranije od ostalih srpskih i slovenskih plemena, najverovatnije pre HΙV veka pre nove ere. U VI veku naseljavaju prostranstva između reka Sale i Labe te Spreje i Nise. Zauzimali su ceo region među rekama Odrom, Bobrom i Kvisom na zapadu, Salom i Labom na istoku; tu je i teritorija Bele Srbije sa regionom Berlina. Stari srpski naziv za Berlin bio je Brlo (vrsta zamke za ribe, vrša). Istorija Franačke pominje narod Srba (Surben), kneza Dervana i Samovo carstvo dok, Anali Franačkog kraljevstva pripovedaju o kralju Srba Miloduhu što pogibe u bici sa Francima 806.godine: «Miloduh, princ Sklavina, ubijen je». Ajnhardovi Anali vele sledeće: „Miloduh, kralj Sklavina pogubljen je“. Takođe, Franački anali pominju, istoriji nepoznatog, srpskog vojnog zapovednika Tungla koji se beše istakao u vojnoj veštini.

Uslovno, dele se Lužičani na osam plemena: Dalemnici (Glomače), Lužičani, Milčani (Tišine), Suslovi, Koledići, Zirmunti, Žitištani i dve grupe: gornje i donje Srbe, u zavisnosti gde su im gradovi i naselja. Daleminci ili Glomače nalaze se na Elbi. Titmar beleži: «Pokrajina Daleminika što ih Slovenima zovemo, Glomačani su». Glomače sa Balkana zovemo Glamočanima (oblast u Hercegovini). Guduščane pominju Franački anali za godinu 819. sa njihovim knezom Bornom: »Borna, knez Dalmacije i Liburnije» i, «Svi Guduščani behu pod Borninom vlašću».

U Analima Ajnharda za godinu 818. piše: „Tu behu poslanici i drugih naroda (kad je imperator Franaka došao u Heristal na sastanak sa njima), naime, Bodrića, Borne, kneza Guduščana i Timočana, što nedavno napustiše savez sa Bugarima. Ujedno, tu behu prisutni poslanici kneza Donje Panonije, Ljudevita». Citat je gotovo istovetan navodu iz Franačkih anala. Zbog usluga učinjenih Ludvigu Pobožnom, Borna je na upravljanje dobio 820.g. Liburniju te je onda svojoj tituli kralja Dalmacije dodao i naziv Liburnije.

Srbi iz Lužice pominju se prvi put 804.g. kada je, u bici sa Francima, što napadoše Srbe, poražen knez Samela. Kao zalogu budućeg mira morao je dati dva sina kao taoce. Hronika saksonskih podviga Vidukinda iz Korbeja, priča o padu Glomačana pod nemačku tiraniju kada je pala Gana, njihov glavni grad, 929.g: „Gana je opsedana punih dvadeset dana ne bi li bila osvojena. A, kada je pao grad i bio ubijen vođa vojnika, ostali, kao i sve odrasle osobe, osim devojaka, behu sasečeni. Cela zemlja potom postade svedokom propasti Delemnika jer njihovi gradovi i sela behu uništeni“. Pleme Lužičana (Serbolužičani) je živelo u slivu Spreje i Nise. Važan utvrđen grad bio je Lubnjev. Njegovim padom, 963.g. Lužičani su priznali vlast Svetog Rimskog Carstva. Henrik I je otpočeo vojnu kampanju i oko 932.g. osvojio teritoriju Lužice. Narednih trideset godina Germanima je pružan ogorčen otpor no, brojniji, na kraju su osvojili srpske zemlje Od 1031. godine kreće snažna hristijanizacija i germanizacija kojoj se oni i danas opiru. Uspeli su, koliko- toliko, da očuvaju svoju samobitnost i običaje kroz razne kulturne i folklorne organizacije. U Nemačkoj Lužičani su uspeli da dobiju status nacionalne manjine.

Milčani (Tišine, Tihići), su naselili prostor izvorišta Spreje i Nise. Prema belešci Bavarskog Geografa, u devetom veku su imali 30 velikih gradova, među njima vrlo važne trgovačke centre Budišin i Grlicu. Pleme Koledice (Koledići) pominju Anali Bertinijani: „Koledice (Koledići) su Srbi“. Od H veka, nakon germanskog genocida, u potpunosti su apsorbovani; istu tužnu sudbinu su imali Zirmunti i Žitištani (Žutići, ime dobijeno po boji žita) čija su plodna zemlja, bogata sela i gradovi, prvo temeljno opljačkani pa spaljeni do temelja.

Antički Srbi

Kraljevina Crvenih Srba

U Boemiji će Srbi osnovati istoimenu kraljevinu 630.g. i pomoći pri osnivanju kraljevine Crvenih Srba godine 640. na prostoru današnje Šumadije. 494. godine dozvoliće prolaz kroz svoju teritoriju plemenu Herula. Pobuna Srba protiv svojih vladara, istovremeno i prvosveštenika, desiće se 827.g. a okončaće se sveopštim pomirenjem. Od godine 845. Boemija je podeljena na 12 delova; njima upravljaju guverneri, kako piše Bertijanini u Analima za godinu 845. Takođe, o ovome piše Ditmar i Hronika grada Drezdena.

Hrišćanska religija prodire u Boemiju i, pod kraljem Borivojem, postaće državna u godinama 901-910. Pojedina plemena primiće hrišćansku veru 874. godine. Knez Mjačislav prešao je u hrišćanstvo 963.g. Prvi hroničar Boemije zvao se Kristijan. Od IX veka, zajedničko ime za sve stanovnike Boemije postaje ime Češnika, Čeha, proširivši se na celu zemlju, sela i gradove. 1024.g. nekadašnja Boemija postaje Kraljevina Češka. U praškom rukopisu Mater verborum Salomonis iz 1102.g. čitamo: «Srbi Sarabite da rade po propisu i tako da žive» i «Sarmati, zvani Srbima, od (posle) setve čuveni kao Sirbinte».

Srbi, naseljeni u Lužicama, 623.g. priznaće vlast Saksonaca. Oni će, od nekoliko plemena što su se graničila sa Srbima, u devetom veku, formirati Srpsku marku, graničnu oblast sa istočnom Franačkom. Ponekad se zvala Turingijanska granica. Srpska marka pominje se četiri puta u Analima Fulda. Komadanti Srpske marke imali su titule srpskih vojvoda ali i titule grofova i prinčeva Tiringije. Granica između Srba i Tiringije išla je rekom Salom: „Reka Sala što Tiringiju od Srba deli», kako beleži Ajnhard u svojim Analima. Srpska marka uključivala je i zemlju istočno od Sale do Elstera i Pleše, kontrolisana utvrđenjima i zamkovima. Markom su prvo vladali feudalci iz porodice Babenberg. 858. godine vojnu kampanju protiv Srba vodio je vojni upravitelj (markgrof) Popo; njegov naslednik Tačulf, vojvoda od Tiringije, nastavio ju je 874.g. dičeći se titulom vojvode od srpske granice. Okončana je 880. godine, sveopštim ratom markgrofa Radulfa protiv Daleminca, Boema i Srba. Srbi su, pre toga, izvršili invaziju na Tiringiju spalivši nekoliko gradova. Srbi su, nakon ove vojne, ostali bez statusa, sa položajem serfa. Serf je bio naziv za poljoprivrednika u feudalizmu, osobe bez ikakvih građanskih prava.

Na svom putu iz Crnomorskog bazena, pre dolaska na sever Evrope, ova srpska plemena okupiraju prostor Karpata. Prva naselja podignuta su na Babljoj gori, ogranku Karpata, nazvana Vagibarijom (Vividarija,Vidoarija) kako piše Jornand, gde stavljaju pod svoju vlast pleme Hrvata. Hrvati, iz tzv. karpatske Bele Hrvatske, bili su hristijanizovani do godine 874. odnosno, u vreme njihovog dolaska na Balkan. Stanovnici Harabatije ili Hrobatije bila su plemena Belih Hrvata, Kroata i Slovena. Istoričari i hroničari još pominju plemena Karpijana (Karpata) i Borana, nepoznatog porekla. Njihovo prisustvo je zabeležio Ptolemej na svojoj osmoj tabli (Evropa). Borani su bili jako pleme, vremenom osnaženo, pa su 253.g. uspešno prodirali pljačkajući i ruinirajući provincije Rima,kako beleži Eutropije. Moguće je da su Borani bili malo pleme sarmatskog naroda.

Vremenom, sva srpska plemena, će napustiti svoja karpatska staništa i otići na razne strane Dalimilova hronika, Tomaša Pešine iz Čehoroda, kaže: „U srpskom jeziku postoji zemlja, Hrvatska joj je ime. U njoj beše jedan Leh (Srbin) koji se zvao Čeh». Nedugo po naseljavanju, staviće se pod upravu Ugara 898.g. Razlog nešto kasnijeg primanja hrišćanstva, Vibijus Sekvester vidi u njihovoj velikoj udaljenosti, preko 30 dana hoda, od Crnog mora i sarmatskih prostora, gde je hrišćanstvo prodrlo još u apostolskim vremenima. Razdaljina od Jadranskog do Crnog mora, putem preko Karpata, piše Konstantin Porfirogenit, prema Herodotu, iznosila je 1050 vrsta i, pod uslovom da se dnevno prelazi 200 stadijuma, ili 35 vrsta, celo putešestvije je trajalo mesec dana. Konstantin Porfirogenit piše o nesigurnim putevima od Crnog mora do Jadrana. Po njemu, sigurnije je bilo putovati preko Karpata nego pravom linijom.Takođe, hrvatska plemena vode sukobe niskog intenziteta sa Francima. Hrvati su drevno slovensko stanovništvo nekadašnje Hrobatije smeštene na severnim obroncima Karpata, pa sve do izvora reke Visle i grada Krakovije, drevnog središta Poljske. Kada su ovde prispela sarmatska plemena, Hrvati su im se oštro suprostavili ali su bili potučeni.

Dolazak na Balkan

Manja grupacija Srba dolazi na Balkan, u nekadašnju rimsku provinciju Ilirik. Pesina Čehorod, u Dalimilovoj hronici kaže: „ Ostali Srbi (iz Ilirika), a gde su živeli i Rašani smešteni do mora, do Rima se razmnožiše». Prema Konstantinu Porfirogenitu, jedan deo ovih Srba prispeo je sa reke Visle: „Stanovnici Zahumlja su Srbi. Deca Zahumlja, prispela sa reke Visle, nisu bila krštena“. Vreme učvršćivanja Srba na Visli, kako car-pisac veli, prapočetak je formiranja poljske države. Kraj Visle, u susedstvu Srba, živelo je malo slovensko pleme Lenkana. Dokaze o tome, da su Poljaci Srbi poreklom, iznose mnogi autori.

Porfirogenit je Srbe smatrao slugama, odnosno da ime vuku od glagola služiti (Servi, servere); njihovo ime tumači nazivom za obuću, što je pre odraz vizantinčeve nespretne interpretacije nego namere da uvredi. On kaže: «Srbi, ili na romanskom jeziku sluge, jer im ime dolazi od servule ili serbule što cipela znači; zvali su ih i Serbulijanima a ime im otuda što su služili imperatoru Rima». Ako su Srbi bili sluge Rima, da li vizantijski suveren misli na poznatu porodicu Servija (Servius) koja je Carstvu dala niz uspešnih pravnika, diplomata uopšte, vodećih ljudi Imperije? Ovo je moguće jer se u brojnim rimskim i grčkim inskirptorijumima pominje srpsko ime. U starom Rimu glagol služiti nije imao posprdno značenje u smislu robovanja nekome ili nečemu. Naprotiv, odnosio se na najplemenitije osobine služenja porodici, rodu i prosperitetu Rimske imperije. Inače, naziv servule, potiče iz poljskog jezika ( cervik,cervlje, červlje) i, korenski nema nikakve veze sa serbulom te je ovo samo Porfirogenetov neuspeli pokušaj etimologije.

Na Porfirogenita se osvrće i poljski istoričar Bohuš: „Istorija nigde ne tvrdi da su Srbi bili na listi naroda što behu Trajanovi podanici, u vreme njegovog upada u Aziju i vojne na Parćane 106.g. Isto tako, od svih naroda što nevoljko priznaše Trajana za svog suverena, niti jedan to nije robovski prihvatio i promenio ime – zašto bi, jedino Srbi, prihvatili i pretvorili svoje ime u znamenje roba? Reč Srbin (Sorb) odnosi se na narod što je okupirao obale Meotisa na Azovu, kao i mnoge druge teritorije, po Pliniju. Odnosi se i na Vende iz Venlanda (Wendenland), regiona u Germaniji, na granicama Brandenburga, Maklenburg – Zapadne Pomeranije i Donje Saksonije, sa središtem u severnoistočnoj Nemačkoj. Posle njihovog prelaska u Evropu, behu prihvaćeni od Boema i Hrvata; sa potonjima načiniše savez jer su, istovremeno, bili ugnjetavani od Avara. To je trajalo sve do sporazuma sa Vendima iz Marke, što imaše iste probleme sa ovim tlačiteljima. Srbi su se podigli protiv Avara potpomognuti svojim princem Samom; ovaj ih nauči kako da trijumfuju nad tlačiteljima“.

Evo kako Porfirogenit opisuje dolazak Srba na prostor Balkana: „Kada su prešli reku Dunav pokaju se i, preko stratega, upravnika Beograda, jave caru Irakliju da im dodeli drugu zemlju za naseljavanje». Krajnje dubiozan zapis, obzirom da Iraklije nije kontrolisao u potpunosti teritoriju koju su Srbi naseljavali. Ovo je napisano samo da se Vizantiji i njenom uticaju da na važnosti. Car-pisac nastavlja: „Pošto sadašnja zemlja Srbija, Paganija, Zahumlje, Travunija i Konavli, behu pod vlašću cara Romeja, a te zemlje od Avara opusteše, jer iz tamnošnjih zemalja izgnaše Romane, sada nastanjene u Dalmaciji i Draču, to car u ovim zemljama naseli iste Srbe i oni se potčiniše caru Romeja». Da je Vizantija kontrolisala ovu ogromnu teritoriju, ne bi Avarima dopustila nebrojena bezakonja i pljačke, niti Slovenima, što u savezu sa Avarima biše, naseljavanje. O potčinjavanju Porfirogenit ne daje nikakvog dokaza te se ovo može shvatiti jedino kao, po Vizantiju povoljna, politička konstrukcija. Dalje kaže: «Car ih pokrsti dovođenjem sveštenika iz Rima, nauči ih da pravilno izvršavaju dela pobožnosti izloživši im hrišćansko veroučenje». Potpuno netačno. Srbi su hrišćanstvo primili još u apostolska vremena, od Andreja.

Evo kako Miloš Milojević vidi Porfirogenetovo pisanje: „Tako isto vidimo da, sa Hakanom avarskim, u trećem (oko 676.godine) i četvrtom (678.g.) pohodu, ratovahu i Srbi na Solun. Hakan odvede preko 270000 glava muških i ženskih, roblja grčkog, ne računajući u ovo decu i ostalo; zauzima jednom rečju sve zemlje Grčke van Carigrada… Svako će se uveriti da Srbi nisu iskali zemlje od onih, koji ih nemahu, niti su bili toliko glupi, da se upuštaju u borbu sa najvećom silom i množinom avarskom, samo zato da postanu grčke sluge, da prognaju ove iz nekadašnje Rimske Carevine, pa da sami dragovoljno podnesu Grcima ove zemlje, zalivene vlastitom krvlju, kao neku dužnost, da svoje šije svojevoljno vrgnu u čelični jaram grčki! Svako će znati da Srbi nisu bili sojuznici sa Grcima čija vlast pade u ruke Avarima. A ovo što su oni držali ne beše grčko niti je moglo biti njihovo“.

Porfirogenit beleži: „Kada Bugarska beše pod vlašću Romeja, pošto je umro onaj upravnik Srbin, po nasledstvu zavlada njegov sin, potom unuk i tako redom, upravnici iz njegovog roda. Posle izvesnog broja godina, rodi se od njih Višeslav i od njega Radoslav, potom Prosigoj, od ovog Vlastimir. Od ovog Vlastimira, Bugari su mirno živeli sa Srbima kao bliski susedi, voleći jedni druge, nalazeći se u službi i potčinjenosti prema carevima Romeja, primajući od njih dobročinstva. Za vlade istog Vlastimira, zarati protiv Srba upravnik Bugarske sa željom da ih potčini. Ali, ratujući tri godine, ne samo da ništa nije postigao, već je izgubio većinu svoje vojske. Posle smrti upravnika Vlastimira, vlast u Srbiji naslediše njegova tri sina Mutimir, Strojimir i Gojnik, podelivši zemlju. Za njihova vremena pojavi se upravnik Mihailo Boris kod Bugara, želeći da osveti poraz svoga oca Presijama, te otpoče rat. Srbi ga tako potuku i zarobe njegovog sina Vladimira sa 12 velikih boljara. Zbog sinovljevih muka tada Boris, premda preko volje, sklopi mir sa Srbima“. Eutropije daje osvrt na Porfirogenita: „Srbi nikada nisu, do (pisanja) Konstantina Porfirogenita, bili sluge kraljeva Rima“. Što se tiče Grka i Grčke, Srbi su, sudeći po Strabonu, u Maloj Aziji bili naseljeni pre dolaska Grka. Za reku Ksant, pominjanu još od Homerovog doba, kao i istoimeni grad, on veli da je (dolaskom Grka) preimenovana od imena Srbice. «Kako su reku Ksant ranije nazivali Srbica“, piše Strabon.

Timacum Minus

Kneževi Samo i Dervan

Opterećeni čestim manjim sukobima sa Avarima, na njihovom proboju sve do Mediterana, srpsko- sklavinski knez Samo udara na osvajače 623. godine, udruživši se sa Drvanom, još jednim velikim srpskim velikodostojnikom. Za Drvana (ili Dervana) Fredegar kaže: «Drvan, princ srpskog naroda od roda Sklavina». Treba naglasiti da Sloveni nisu imali svoje vođe već da su njima vladali Srbi; odnosno, kako Fredegar ističe: „Vendi, ne Sloveni, napraviše Sama njihovim kraljem“. Jedan Drvanov sin ostao je sa svojim narodom u Lužicama. Ove, Lužičke Srbe, nakon brojnih bitaka, pokoriće Nemci 994.g. Drugi Drvanov sin, princ Srba iz Nemačke, doći će u Grčku 639. godine, u oblast Tesalije. Grad Srbica (Servitza) imaće svoga kralja sve do 1348.g. kako piše Gebhart u Istoriji sveta.

Docnije je napuštaju i široko se naseljavaju u oblastima južno od Dunava. Fredegar pominje još jednog srpskog kneza Valuka: «Valuk, vendskog roda, kralj Sklavina» Postoji mišljenje da je Valukovo ime zapravo pogrešno zapisana srpska titula vladike odnosno arhonta no, za to ne postoje ubedljivi dokazi. On je primio sedamdeset avarskih porodica, sa oko 700 članova, gde su većinu činili žene i deca. Ova grupa, pod vođstvom Alkiokusa, uspela je da umakne i spasi se od iznenadnog pokolja što ga izvršiše trupe franačkog kralja Dagoberta u Bavarskoj.

O ustrojstvu srpske države, nakon primanja hrišćanstva, piše pop Dukljanin: „U svakoj pokrajini postavio je (kralj) bana, to jest vojvodu, od svoje braće po krvi i župane, to jest knezove i satnike, to jest centurione, iz redova plemenitijih ljudi iz ovih istih pokrajina. Svakog, pak, bana, to jest vojvodu, ovlastio je da pod sobom ima sedam centuriona koji će narodu pravo i pravično suditi i danak primati pa ga predavati banovima što će jednu polovinu kralju izdavati, a drugu za sebe zadržavati. Knezovima, pak, to jest županima, naredio je da pod sobom drže jednog satnika; on će, skupa sa knezom (županom), isto tako pravedno suditi narodu. Knezovi, to jest župani, treba da predaju kralju dvije trećine danka, a jednu trećinu da zadrže za svoju potrebu, a banovima, to jest vojvodama, nemaju polagati nikakvog računa, već svaki od njih ima da drži i gospodari županijama odgovarajućih pokrajina i oblasti a samo će kralju polagati račun. Kralj Svetoplek (Dukljanin, imenom legendarnog kralja, naziva Mutimira ili Rastislava), pod čijom vlašću je vršeno opsežno pokrštavanje Srba je ustanovio mnoge zakone i dobre običaje koje, ako bi neko htio upoznati, neka čita slovensku knjigu Medodijus (verovatno Dukljanin misli na Nomonkanon) i tu će otkriti kakve je dobre stvari ustanovio veoma dobri kralj. I, pošto je sve bilo obavljeno, kardinali i episkopi, kao i carski izaslanici, pošto ih je kralj otpustio, zahvaljujući Bogu i kralju, uz veliku počast, sa veoma mnogo darova, koje im je kralj dao, vrate se u svoja mjesta». Radi se o sastanku održanom, navodno, na Duvanjskom polju; izaslanici koje pominje Dukljanin verovatno su iz Romejskog carstva – imperatora Mihajla III ili Bazila I. «Isto tako», pripoveda Dukljanin, «banovi i župani, kao i centurioni, što tek beše postavljeni, sa čitavim narodom, hvaleći Boga i pozdravljajući kralja, otidoše svaki u svoju pokrajinu i oblast».

Prelazak Dona i Dnjepra

Srpsku istoriju, iz ovog vremena i vekovima pre nje, Bohuš ovako rezimira: „Imena država što su se, prema ovenčanim istoričarima, dodirivale sa srpskim zemljama, nisu više bile iste. Prostranstvo države Franaka znatno je smanjeno. Frankonija, ili Germanija Franaka, pre no što će je napustiti Franci, kako bi osnovali kraljevstvo u Galiciji, u svojim granicama imalo je Švabiju, Bavariju, Austriju, Karantaniju, Stiriju, Tirol, Tiringiju i zemlje smeštene između reka Rone, Majne, Odre, Loare i Sale.

Ako je verovati Hromerovim istraživanjima povesti Jevreja, Vandali su bili potisnuti sa leve obale Visle, načinivši prostor sarmatskim Vendima, Venedima ili Vinidima, kako će se kasnije ispostaviti. U IV veku Srbi, nastanjeni na azijskoj granici Dona i Meotisa, prešli su Don i Dnjepar; stigli su do Visle, prešli nju i Odru, naselivši se na desnoj obali Elbe. Zauzeli su Bojkovinu, na zapadnoj granici sa Frankonijom dok su se, na istoku, graničili sa rekom Vislom. Jedna stara hronika tvrdi da su svi Sloveni došli u (današnju) Nemačku iz zemlje Srba (Serbar), što ukazuje na zemlju Hrobatiju, današnji deo Poljske. Ovu zemlju Srba-Sarbariju, hronika denominuje u Hrobatiju. Takođe, od strane Grka, stanovnici se nazvaše Slovenima.

Grci bejahu obmanuti sličnošću njihovih dijalekata. Grci, kako Prokopije piše, nisu pravili razliku između varvarskih plemena: Srbe i Slovene su poistovećivali jedne sa drugima, na osnovu sličnosti njihovih jezika Rekosmo, ovaj predeo Nemačke, Vandali su napustili 409.- 411.g. U egzodusu im se pridružiše plemena Markomana, Sveva, Kvada i Alana. Srbi, čija se populacija umnožila, proširiše se na jug, ka granicama Zatora, važnog gradskog središta na reci Slavi u donjoj Poljskoj. Kasnije, postaje jedan od centara poljskog vojvodstva Masovjane. Drugi centar je bio Osvjencin, principat Silesije, bliže granicama Moravije, Boemije i Bojkovine. Godine 623. Srbi se šire na sever prema Lužicama i gornjoj Saksoniji. Da su se Srbi graničili sa Saksoncima, potvrđuju Franački anali: «Takođe, na istočnoj strani Saksonije koja se graniči sa Srbima i pustinjskim krajem u blizini jezera nazvanog Arnseo. U principatu Švarcburg nalazi se jedno veliko jezero Sorbek kome su Srbi, po sebi, dali ime».

Naime, franački istoričari su Srbe nazivali svakojako. U Franačkim analima Srbi Bodrići i Srbi- Sklavi se pominju pod godinama:782, 789, 806, 810, 811, 812, 815, 816, 817, 819, 821, 822, 823, 826.. Na primer, jedna rečenica iz hronike za 798. godinu glasi: „ Sa njima takođe bejahu Sklavi zvani Srbi i Obodriti čiji vladar bejaše Vićan». Susedna Boemija se i danas naziva zemljom Lužičkih Srba i Lužičkom Srbijom. «To su isti oni Srbi što godine 494. dadoše prolaz Herulima, kroz vlastitu zemlju, prilikom njihove seobe». Ovaj prijateljski čin, Prokopije pripisuje ljubaznosti Sklavina, ignorišući ili ne znajući za Srbe u Nemačkoj. Dakle, za Prokopija, Sklavini su Herulima dopustili nesmetan prolaz srpskom zemljom, nazivajući njene stanovnike Serfima, Sklavinima. Geograf Vibijus Sekvester, takođe, uverava da su Srbi živeli na obali Elbe, pravilno upotrebljavajući njihovo ime.

Knjigu po kojoj je rađen feljton i ostala izdanja autora možete pronaći na internet adresi:    www.vandalija.co.rs

Izvor: CEOPOM-Istina