Srpska političke fatamorgana

Fatamorgana je optička pojava u atmosferi koja nastaje inverzijom temperature gde se na dalekom horizontu javljaju invertovani likovi udaljenog objekta. Ponekad se vidi lik objekta kao i nekoliko naizmeničnih likova objekata i njegovog ogledalskog lika. Ovaj pojam se najčešće vezivao za pojave u pustinji, odnosno iluziju o postojanju velike vodene mase (jezera) u daljini. Nije reč o plodu mašte, kako se pogrešno veruje, nego se radi o slici neba sa toplog vazduha iznad peska.

Određeni politički procesi koji se odvijaju na unutrašnjem planu u Srbiji, kao i regionalni procesi i procesi od evropskog značaja, najčešće se u našoj javnosti pojavljuju kao političke fatamorgane, a ponekad i kao iluzije, u odnosu na njihova realna značenja i delovanja koja se najčešće manifestuju kao negativne posledice na ukupno stanje odnosa u našem društvu. O čemu je reč?

1) Proces evropskih integracija Srbije koji traje skoro dve decenije i koji obećava svetlu evropsku budućnost našem društvu: brz ekonomski napredak, snažnu pravnu državu, poštovanje ljudskih prava, unutrašnju stabilnost, regionalnu povezanost i dobrosusedske odnose, punu bezbednost i odsustvo rata i ugrožavanja mira itd., nakon istupa francuskog predsednika Makrona, pretvorio se u fantazmagoriju, sanjarenje, iluziju, maštariju, priviđenje, fatamorganu. Naime, francuski predsednik Makron, za koga kažu da postaje novi lider Evrope, sa dobrim kontaktima sa američkim predsednikom Trampom, lider novog kova, spreman na odlučne poteze koji će dovesti do novog ustrojstva EU, na sednici Evropskog parlamenta, odlučno je odbacio proširenje evropske unije dok se sama Unija ne konsoliduje, a da do tada zapadni Balkan ostaje usidren na evropskom putu.

Makron je kao jedan od važnijih nalogodavaca briselskim birokratama stavio do znanja da njihov evrointegracioni entuzijazam, koji šire među zemljama kandidatima za članstvo u EU nije zasnovan na realnim činjenicama. Zemlje kandidati za članstvo u EU među kojima je i Srbija, „iznenađene su stavovima Makrona“, i nastalu nelagodu pokušavaju objasniti neadekvatnim prevodom reči izgovorenih od strane Makrona. Međutim, jasno je da sadašnja slika evrointegracija sa rokom priključenja Srbije EU do 2025. deluje kao fatamorgana.

2) Briselski dijalog koji se vodi u funkciji rešavanja kosovsko-metohijskog problema povezan sa unutrašnjim dijalogom, koji se po istom pitanju vodi u Srbiji, propagiran je kao proces koji će dovesti do normalizacije odnosa između Beograda i Prištine (namerno napisano malim slovima, prim.autora, jer je reč o pleonazmima), nakon pet godina se pokazuje kao još jedna fatamorgana. Formiranje Zajednice srpskih opština (ZSO) kao glavni deo briselskog sporazuma, u koji su beogradske vlasti poklanjale glavnu nadu, kao efikasan način rešavanja egzistencijalnih problema srpskog naroda na KiM, ali svakako ne i rešavanje pitanja suvereniteta i integriteta Srbije, ostala je mrtvo slovo na papiru, ili će biti mrtvorođenče, ukoliko bude formirana prema „kosovskom ustavu“ i tumačenjima briselskih birokrata. Rešavanje statusa KiM bilo na unutrašnjem ili briselskom planu, očuvanje celovitosti Srbije i poštovanje Rezolucije 1244 SB UN, ostaju i dalje da trepere kao vazduh nad usijanim političkim poljem Srbije, ostaju politička fatamorgana.

3) Regionalna saradnja i dobrosusedski odnosi među državama regiona, a pre svih među državama „Zapadnog Balkana“, kao jedan od elemenata procesa evrointegracija, takođe deluje fantazmagorično. Taman kada smo se ponadali da se odnosi između RH i Srbije razvijaju u „dobrom smeru“, kako se to popularno kaže „evropskim politički korektnim jezikom“, desi nam se ”gaženje hrvatske državne zastave u Skupštini Srbije i verbalni napad na delegaciju Hrvatskog Sabora“, a odmah zatim „desi se ustaška zastava u Jasenovcu sve sa pozdravom za dom spremni“. Namerno kažemo „desi nam se“. Imali nešto novo u Šešeljevim nastupima prema Hrvatskim državnim simbolima i Hrvatima kao „nekadašnjim Srbima“ po Šešelju, koji je i u Haškom tribunalu osuđen za govor mržnje na 10 godina robije, i koji žarko želi „da ponovi te iste zločine“, kako to sam kaže. Bilo je dovoljno da SRS izda saopštenje da je „Šešelj vodio ljuti boj sa Hrvatskom zastavom, uz pomoć još dva radikala, ali bezuspešno, jer se borba završila samo gaženjem zastave“, a onda su svi poverovali da se to i desilo, iako ne postoji nijedan video snimak takvog boja. To je bilo dovoljno da se razvije „ljuti verbalni boj između državnih i političkih predstavnika dve države“.

Navodni incident sa hrvatskom zastavom i hrvatskom saborskom delegacijom u Beogradu poklopio se sa vremenom komemoracije žrtvama u Jasenovcu, pa „incident“ isticanja ustaške zastave pored spomenika jasenovačkim žrtvama sa natpisom “za dom spremni“, neki pokušavaju da objasne kao posledicu Šešeljeve provokacije u Skupštini Srbije. Da li ovde ima nešto iznenađujuće? Vera u dobre susedske odnose između Srbije i Hrvatske u sadašnjoj istorijskoj fazi, samo je još jedna politička fatamorgana.

RH navodno baštini antifašizam u temeljima svoje nezavisnosti; međutim u praktičnim političkim potezima sve je simbolički, a i verbalno, bliža političkim temeljima Nezavisne Države Hrvatske (NDH). Svi spomenici koji su bili podignuti u RH partizanima i antifašistima tokom „domovinskog rata“ su porušeni, ukinuti su nazivi ulica po imenima partizana, komunista i antifašista. Nasuprot tome podižu se spomenici ustaškim vođama i prema njihovim imenima se imenuju ulice diljem RH. Hosovci, ili Hrvatske oružane snage (HOS), kao deklarisani nastavljači tradicija NDH, sa ustaškim pozdravom „za dom spremni“ su perjanica koja baštini tekovine NDH. Aktuelna vlast u RH, koji predvodi HDZ na čelu sa premijerom Plenkovićem, blago osuđuje pojavu ustaških znamenja u kompleksu spomenika žrtvama logora Jasenovac, uz naglašeno isticanje, da je RH za dijalog sa Srbijom, koja je bila „agresor na Hrvatsku“, jer premijer RH, nakon isticanja Srbije kao „agresora na Hrvatsku“, bolje bude prihvaćen kod domaćih naslednika ustaških tradicija. Zakonska zabrana i kažnjavanje uzvikivanja ustaških pokliča i veličanje NDH ostaju mrtvo slovo na papiru. Stiče se utisak da hrvatsko državno rukovodstvo dolazi u Jasenovac na komemoraciju žrtvama zbog međunarodne javnosti i sa gnevom podnosi podsećanja na stradanja Srba u tom logoru.

Druga fantazmagorija kada je reč o dobrosusedskim odnosima tiče se odnosa između Srbije i Albanije. Srpsko državno rukovodstvo nastoji uspostaviti dobrosusedske odnose sa Albanijom, ali se na tom putu isprečilo „Kosovo“, pa prema shvatanjima albanskih političara Srbija i Albanija se geografski ne dodiruju. Susedne države Srbije na jugu, jugoistoku i jugozapadu prema albanskim shvatanjima su: tzv, Kosovo, Makedonija, Crna Gora i Bugarska. Srbija i Albanija će postati susedne zemlje kada se ujedine tzv. Kosovo i Albanija i kada se formira „Velika Albanija“. Brojna upozorenja upućena od strane državne vlasti Srbije prema EU i SAD, u vezi sa opasnostima stvaranja „Velike Albanije“, ostala su bez odjeka. Naprotiv, američki ministar odbrane Matis, poznat po nadimku „besni pas“, pozvao je albansku ministarku odbrane da ulaže u kupovinu oružja, da se Albanija naoružava, i pokazao da su mu bliža rešavanja sporova oružanim putem. Poručio je Albaniji da ta zemlja treba da se sprema za rat, verovatno za „Veliku Albaniju“, što je aspiracija koju Tirana i ne krije. Amerikanci saradnju među zemljama „Zapadnog Balkana“ vide kao zajednički proces približavanja i ulaska u NATO, i što brže udaljavanje od Rusije.

4) Kao četvrta politička fatamorgana u Srbiji, u celokupnom nizu fatamorgana, na kojoj ćemo se ovde i zaustaviti, jeste efikasno i pravedno razgraničenje između bivših jugoslovenskih republika, pre svega između Srbije i BiH. Srpsko rukovodstvo se bilo iskreno ponadalo da će se granični sporovi sa BiH rešiti vrlo efikasno i bez problema, međutim to je bila samo još jedna politička fatamorgana u nizu. Granična sporenja između BiH i Srbije koja je pokrenuo Bakir Izetbegović, član Predsedništva BiH, u graničnom pojasu koji je sa geografskog i ekonomskog aspekta nebitan, bila su samo dimna zavesa za mnogo krupnije sporove koje poteže Izetbegović, a reč je o dolini Drine, kao takve. Težnje Bakirovog oca Alije da dolina Drine bude čvrsta i stalna granica između Srba oživljena je Bakirovim nastupima u razgovorima u vezi sa granicom. Izetbegovićeve namere se nisu ostvarile u proteklom ratu, pa zato njegov sin likuje kako je Federacija BiH, odnosno namenska industrija uspešno razvila moderno pešadijsko i artiljerijsko naoružanje velikog dometa. Činjenica da je dolina Drine srpska skoro u celosti, izuzimajući Goražde, predstavlja kost u grlu svih onih geopolitičkih zagovornika teze da se Srbi moraju odmaći od Drine, Save i Dunava.

Nabrojane političke fatamorgane, srpsko državno rukovodstvo ne mogu nikako ostaviti spokojnim. U budućnosti će biti potreban mnogo trezveniji i realniji pristup u sagledavanju unutrašnjih političkih, regionalnih i evropskih pitanja, koja su od posebnog značaja za Srbiju i srpski narod u celini. Odnos prema kosovsko-metohijskom problemu neka bude prvi ispit prevladavanja političkih fatamorgana.

Izvor: Analitički forum