Britanija i istorijski procesi dugog trajanja

Da bi istorija postala prava „učiteljica života“ neophodno je u istorijskim procesima, posebno onim dugog trajanja, uočiti određene zakonitosti koje nam mogu pomoći da shvatimo dublje uzroke određenih događaja ali i da predvidimo dalji tok istorije.

Gledano iz „atlantskocentrične“ perspektive čiji se epicentar nalazi u Londonu razlozi za agresivnu politiku, intenzitet, sredstva pa i protagonisti agresije se menjaju ali njeni opšti cilj se ne menja. U poslednja dva veka osnovni protivnik je rusko-pravoslavni civilizacijski krug čiji ja najvažniji segment Rusija a prva predstraža u Evropi Srbija.

U odnosu prema Rusiji možemo, analizirajući upravo procese dugog trajanja, videti da se Velika Britanija borila da suzbije uticaj „carske Rusije“, pa „sovjetske Rusije“, pa „Jeljcinove Rusije“ a danas je njen osnovni protivnik tzv „Putinova Rusija“. Borba za demokratiju, borba protiv komunizma, borba za prava muslimana ili bilo šta drugo, samo su izgovori da se realizuje agresija na Rusiju kao nosioca potpuno suprotnog društveno-psihološkog koncepta od onog koji propagira „zapad“.

Nije zato slučajno što su Srbi bili izloženi permanentnoj agresiji koja je kulminirala trostrukom agresijom u XX veku a koju su otvoreno realizovali Nemci ali čiji je saradnik bila Velika Britanija. Drugi svetski rat je najjasniji primer. Ulazeći u rat na strani Velike Britanije žrtvovala je vlastitu nezavisnost pred nemačkom agresijom sa nadom da će na kraju rata učestvovati u ponovnom uspostavljanju svoje nezavisnosti i demokratskog društvenog uređenja. Umesto toga bila je izložena poniženju onih koji su još pre rata Hrvate, kao katolike i „kulturno nadmoćnije“ označili kao svoje favorite, na isti način kako su to učinili i Nemci. Uvek, ne bez razloga, osumnjičeni kao bezpogovorni ruski saveznici Srbi su bili osuđeni na nepoverenje.

Arhivski fondovi Vojnog arhiva pružaju obilje dokumenata koji svedoče o borbi srpskog naroda protiv nacizma ali i za vlastiti opstanak. Pažljiva selekcija dokumenata u vreme partijskog monopola Komunističke partije stvorila je sliku o jednom pokretu, jednoj partiji i jednom vođi čijom su se genijalnošću  svi jugoslovenski narodi pa i Srbi oslobodili nemačke okupacije. Nažalost stvarna slika je bila sasvim drugačija. U građanskom ratu, dva u suštini antifašistička pokreta su međusobno prolivala krv iz vlastitih političkih razloga što je okupatoru omogućilo da održi sistem okupacije i izbegne velike gubitke. Dolaskom Crvene armije, koja je porazila Nemce, vlast je predata u ruke Josipa Broza koji je dovršio ono što su Britanci planirali. Tri Hrvata, Šubašić kao predsednik kraljevske vlade u Londonu, Pavelić kao poglavnik NDH u Zagrebu i Josip Broz u Beogradu odlučili su sudbinu Srba i Srbije. Tri godine kasnije Srpski komunistički kadrovi su, u strahu od njihovog rusofilstva, poslati na Goli Otok. Sa druge strane sudbina Kralja Petra II i generala Mihailovića je pokazala da ni verna služba i odanost Velikoj Britaniji nisu dovoljni da ne budete izdani i odbačeni. Za to nisu postojali vojni već isključivo politički razlozi i to oni vezani za obezbeđenje posleratnog uređenja Jugoslavije, po volji Velike Britanije.

Danas stojimo zbunjeni pred činjenicom da naši bivši saveznici u antinacističkoj borbi podržavaju ustaše, baliste ili banderovce pokušavajući da shvatimo zašto predstavnici Rusije nisu pozvani na obležavanja dana oslobođenja Aušvica koji su oslobodili baš borci Crvene armije. Pravi odgovor leži upravo u analizi procesa dugog trajanja. Nacizam nije bio zajednički neprijatelj, on je bio samo jedno od oruđa u ratu koji se permanentno vodi vekovima a čiji je osnovni cilj uspostavljanje hegemonije nad planetom i svim njenim resursima a kome prepreka može biti samo postojanje jake Rusije.

Autor je Viši arhivista, bivši načelnik Arhiva Vojske Jugoslavije, komandant vojnog aerodroma „Ponikve“ tokom NATO agresije 1999.g.

Izvor: Fond Strateške Kulture