Dvesta godina Njegoša i današnja Crna Gora

PODGORICA – Najslavniji Crnogorac, Petar Drugi Petrović Njegoš, rodio se na današnji dan 1813. godine, a jubilej je obeležen svečanom sednicom Skupština Crne Gore na Cetinju.

Na današnjoj sednici parlamenta govorio je predsednik Ranko Krivokapić, a povodom Njegoševog jubileja večeras će u Podgorici biti održana posebna svečanost na kojoj će govoriti predsednik Crne Gore Filip Vujanović.

Njegoš se rodio u selu Njeguši, kao i svi iz dinastije Petrović. Njegov državni i duhovni prethodnik na prestolu podlovćenske Crne Gore Petar Prvi Petrović poslao je mladog Rada Tomova, budućeg svog naslednika, na školovanje u Herceg Novi.

Nakon smrti svog strica, Njegoš je preuzeo vladičansku titulu i postao gospodar Crne Gore. Pokrenuo je državotvorne i druge reforme u Crnoj Gori. Osnovao je prve organe državne vlasti, podigao zgradu za smeštaj državnih institucija, osnovao prvu osnovnu školu, sredio državne finansije i pokrenuo štampanje školskih udžbenka i časopisa.

Njegoš je ipak veću slavu stekao kao pesnik i filozof svojim delima „Gorski vijenac” i „Luča mikrokozma”.

Rano se razboleo, a sa bolešću se nosio do 31. oktobra 1851. godine kada je umro na Cetinju, samo koji dan pošto su ga bolesnog Crnogorci na rukama izneli iz Kotora u prestonicu Crne Gore.

Prema zapisu o njegovom poslednjem času, Njegoš je okupljenim glavatima preporučio da narodu dobro čine i da čuvaju Crnu Goru.

Njegoš je sahranjen u Cetinjskom manastiru, a tri godine kasnije njegove kosti su po njegovoj želji prenete na vrh Lovćena i sahranjene u kapeli koju je sam podigao u slavu svog strica Petra Prvog, Svetog Petra Cetinjskog.

U Prvom svetskom ratu, u vreme austrougarske okupacije i rušenja kapele na Lovćenu, Njegoševi zemni ostaci su opet preneti na Cetinje da bi kasnije bili ponovo vraćeni na Lovćen.

Od 1974. godine Njegoš počiva u mermernom mauzoleju po ideji Ivana Meštrovića koji je ove godine potpuno obnovljen.

____________________________________

Bez Njegoša ne bi bilo današnje Crne Gore

„Građanska, multikonfesionalna Crna Gora, ne bi bila moguća bez Njegoša, i onoga što nam je ostavio u nasljeđe“

„Današnja Crna Gora nije ona iz Njegoševog vremena, već građanska država, multikulturno društvo svih crnogorskih građana, u kojem su sve religije jednake, u kojem krst i luna kao dva strašna, supotstavljena simbola, stoje u slozi“, poručio je predsjednik Skupštine Crne Gore Ranko Krivokapić.

Krivokapić je to kazao u svojoj besjedi na Svečanoj sjednica povodom Dana parlamentarizma u Crnoj Gori i 200 godina od dana rođenja Petra Drugog Petrovića Njegoša, koja je održana Kraljevskom pozorištu „Zetski dom“ na Cetinju.

Međutim predsjednik Skupštine je svoj govor održao u Sali u kojoj je bilo dosta praznih stolica, jer svečanom zasijedanju, baš zbog povezivanja Njegoša i Dana parlemantarizma nije bilo predstavnika Bošnjaka, ali ni poslanika Demokratskog fronta jer smatraju da je čitav događaj upriličen u cilju predizborne kampanje.

Bez obzira na kritike, predsjednik Skupštine svoju besjedu posvetio je Petru II Petroviću Njegošu i kazao da današnja građanska Crna Gora ne bi ni postojala bez Njegoša i onoga što nam je ostavio u nasljeđe.

On je međutim dodao da je to Njegoševo nasljeđe izloženo bezbrojnim manipulacijama i tumačenjima, kao što se između ostalog pokušalo osporiti postojanje i kontinuitet crnogorskog naroda.

„Njegoš je južnoslovenski pjesnik slobode. A baš o slobodi kao da nijesmo dovoljno naučili od Njegoša, jer je naš odnos prema slobodi često kontradiktoran. Malo gdje, kao u Crnoj Gori, tako strasno pjevalo i tako hrabro ginulo za slobodu. Zašto onda Crnogorci, i crnogorski i srpski, često ne znaju šta bi sa vlastitom slobodom, pa je ukinu“, zapitao se Krivokapić.

Prvi čovjek parlamenta kazao je I da su sva četvorica posljednjih Petrovića – Petar Prvi, Njegoš, knjaz Danilo i kralj Nikola, kad je Crna Gora u pitanju, bili ispred svog vremena.

„To je važna poruka svim crnogorskim liderima, da bar pokušamo biti bastaduni kao oni“, kazao je Krivokapić.

On je govorio i o Njegoševom shvatanju jugoslovenstva, te kazao da su Njegoševi Crnogorci, a ne pripadnici velikodržavnih projekata, pravi Jugosloveni.

„Zato je Njegoš hrvatski koliko je u ilirskom preporodu podržavao svoju hrvatsku braću, bošnjački u mjeri u kojoj piše „što je Bosna, i pola Albanije, vaša braća od oca i majke“ i u kojoj je kumovao sa Ali-pašom Rizvanbegovićem. Srpski u mjeri u kojoj je svojoj pravoslavnoj srpskoj braći pokušavao pomoći pjevanjem o slobodi, a ne koliko je nacionalističkoj eliti potreban da bi srpska istorija koju su izmaštali bila uvjerljivija“, kazao je Krivokapić.

Predsjednik se osvrnuo i na Mauzolej na Lovćenu, za koji smatra da je remek djelo jugoslovenske umjetnosti, i ujedno spomenik jugoslovenskom zajedništvu u kojem je i sam Njegoš tako čvrsto utemeljen.

On se u svom govoru dotakao i parlamentarizma, gdje je kazao da je među malobrojnim dobrim stvarima politike 90-ih godina prošlog vijeka – obnova parlamentarne demokratije.

„Crnogorski parlament danas postaje demokratski centar političkog života Crne Gore. Toliko snažan, da to praktikovanje istinske parlamentarne demokratije otvara najteža vrata za Crnu Goru na putu evroatlanskih integracija“, kazao je Krivokapić.

Inače, Dan parlamentarizma u Crnoj Gori obilježava se 31. oktobra, na dan kada je 1906. godine na Cetinju konstituisana prva Narodna skupština u Crnoj Gori.

Izvor: Beta