Masakr u Kravici na pravoslavni Božić 1993.

Na današnji dan pre 27 godina u selu Kravica nadomak Bratunca (region srednjeg Podrinja) izvršen je jedan od najtežih zločina nad srpskim stanovništvom tokom građanskog rata u BiH koji su koje su počinili pripadnici 28. divizije muslimanske tkz. Armije Bosne i Hercegovine, predvođene Naserom Orićem.

Jake muslimanske oružane snage pod njegovom komandom napale su u ranu zoru 7. januara 1993. iz više pravaca Kravicu i okolna srpska sela Ježesticu, Šiljkoviće i Banjeviće i sve meštane koji nisu uspeli da pobegnu ubili i izmasakrirali na kućnom pragu. Detalje napada su isplanirali muslimanski komadanti Hamid Salihović i Ramiz Bećirović. Oko 3.000 dobro naoružanih muslimanskih vojnika, predvođeni Naserom Orićem napalo je selo koje je branila samo seoska straža koja je izginula u borbi štiteći odstupnicu za oko 1.000 meštana civila koji su se kroz velike smetove snega na putu dugom oko pet kilometara preko planinskih prevoja probili do reke Drine, odakle su čamcima bili evakuisani u Srbiju.

Među ubijenima. osim pripadnika seoske straže, bilo je najviše žena, dece i staraca. Tom prilikom ranjeno je  82 ljudi, nestalo 7 meštana, a ubijeno 49 meštana srpske nacionalnosti.

Najmlađa žrtva, Vladimir Gajić, je imao samo četiri godine, a Novica Bogićević 14 godina, dok su među žrtvama i Vladimir Stojanović od 78, Risto Popović 73, a najstarija žrtva Mara Božić je imala 84 godine. Sedmoro zarobljenih je nakon torture i mučenja u zatvoru u Srebrenici koja se tada nalazila pod kontrolom muslimanskih snaga, svirepo ubijeno.

Zarobljenom Anđelku Miladinoviću iz Ježestice pred majkom Savkom, odsekli su glavu, zavezali je za vozilo i odvezli u Srebrenicu, o čemu postoje fotografije, a Slavku Miladinović su nakon zlostavljanja, takođe, zaklali sa još nekoliko civila. O tome je svedočio Dragomir Miladinović iz Kravice čiji su sinovi Ratko i Đorđe takođe ubijeni toga dana. Pored njih poginuli još braća Vojislav i Radojko Bogićević, Krstivoje i Ivan Đukanović, Anđelko i Dragan Mlađenović, Vidosav i Miladin Đokić, Vujadin i Miladin Dolijanović.

Muslimanski zločinci predvođeni Naserom Orićem u Kravicama 7. januara 1993 – Foto: Snimak ekrana/YouTube

Sećajući se tih događanja preživela Milena Milanović iz Kravice, kazuje sledeće:

– „U Kravici i okolnim selima živeli su samo Srbi. Užas se dogodio za Božić 1993. Zlikovci nisu imali milost ni prema kome. Ubijali su starce, žene i nejač. Odsjecali su glave, udove, masakrirali već ubijene, urezivali im turske polumjesece i ustaške šahovnice. Ne mogu da zaboravim strašnu viku fanatika. Kasnije sam čula da su neki nesrećnici zarobljeni i odvedeni u srebreničke zatvore.“

Tokom marta 1993. vojska Republike Srpske je započela kontraofanzivu i nakon borbi koje su trajale 70 dana konačno oslobodila Kravicu. Tek tada su meštani sela Kravice na bratunačkom groblju mogli da sahrane svoje mrtve. Između maja 1992. i januara 1994.  u širem regionu Srebrenice opljačano je i spaljeno 192 srpskih sela i zaseoka, a ubijeno je 1.300 Srba, dok je daleko veći broj izbegao.

Posle Božića 1993. godine pronađeno je i sahranjeno samo devet srpskih civila, dok su posmrtni ostaci 40 masakriranih meštana pronađeni i identifikovani tek dva meseca kasnije. U ovom najvećem srpskom naselju, nakon masakra za Božić 1993, u srednjem Podrinju bez jednog ili oba roditelja ostalo je 101 dete.

Za ovaj zločin protiv civilnog stanovništva niko nije osuđen jer je Haški tribunal cinično konstatovao da je u Kravici ali i u obližnjim selima Ježestica i Šiljkovići uništen i spaljen veliki broj kuća i ostalih građevinskih objekata ali na osnovu pruženih dokaza nije moglo da zaključi da se sva ova uništavanja mogu pripisati isključivo bosanskim muslimanima.

Masakr u Kravicama nikako ne bi smeli gubiti iz vida kada govorimo o uzrocima i posledicama kasnije srpske akcije u Srebrenici i zločina koji su se tada dogodili.

Takođe, moramo se prisetiti da je masakr srpskog stanovništva u Kravici izvršen i tokom II svetskog rata od strane ustaša, kada su pripadnici tzv. Prve ustaške brigade, pod komandom Ante Caratana i Franje Sudare spalile mnogobrojne zaseoke sela Kravica (Donji i Gornji Bačići, Anđići, Solakovići, Popovići, Mandići….), a od mnogih zverstava najteže je ono kada je u podrumu porodične kuće Vasića spaljeno 46 stanovnika zaseoka Anđići.

_______________________________

Uputnice:

1. http://www.politika.rs/scc/clanak/118451/Region/Secanje-na-masakr-u-Kravici
2. https://borbazaistinu.rs/bozicni-masakr-u-kravici/
3. Vikipedia (https://sr.wikipedia.org/sr-ec/%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BA%D1%80_%D1%83_%D0%9A%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%B8)

Izvor: CEOPOM Istina