Sabor SPC i „unutrašnji dijalog“ o Kosovu

Pod naslovom „Zvaničan stav SPC o dijalogu utvrdiće Sinod“, 29. jula se pojavila Tanjugova vest da će zvaničan stav Srpske pravoslavne crkve povodom javnog poziva predsednika Aleksandra Vučića na unutrašnji dijalog o budućnosti Kosova i Metohije odrediti Sveti arhijerejski sinod, te se dalje navodi da je Sinod „jedino merodavno telo koje taj stav može doneti“, ali tek nakon što bude stigao zvaničan poziv za učešće u dijalogu, kojim povodom bi se izjašnjavale vladike i utvrdio zvaničan stav SPC. (1)

Vest je neprecizna, nedorečena i zbunjujuća, te ostavlja mogućnost različitih nagađanja i neoumica.

Kao prvo, u tekstu se navodi da su napred citirane reči izrečene u Kabinetu Patrijarha srpskog Irnineja, ali se ne kaže ko je to rekao, da li Patrijarh lično ili neko drugo lice iz Kabineta, pa je ostalo nejasno da li se može smatrati da je to zvaničan stav i mišljenje Patrijarha, ili se radi o nezvaničnoj izjavi nekog neidentifikovanog lica koje je zatečeno u Kabinetu i koje je bilo sagovornik novinara.

Iz načina kako je tekst koncipiran nije jasno na koje se vladike mislilo kada se kaže „tek tada bi se izjašnjavale vladike“, da li se misli na vladike koje su članovi Svetog arhijerejskog Sinoda, ili se mislilo na sve vladike koje čine Sabor SPC?

I najzad, treba reći da, sudeći po odredbama Ustava SPC, nije tačna konstatacija da je Sinod SPC jedino merodavno telo koje je pozvano da po navedenom bitnom nacionalnom pitanju zauzima stav. Sinod ne samo da nije jedino merodavno telo, već nije uopšte merodavan.

Naime, javni poziv vezan za dalju sudbinu Kosova i Metohije, koje je upućen od strane predsednika Aleksandra Vučića neposredno nakon posete i razgovora iza zatvorenih vrata sa predstavnicima i zvaničnicima Sjedinjenih Američkih Država, je pitanje koje je od suštinskog značaja za očuvanje duhovnog pravoslavnog identiteta srpskog naroda. O tom pitanju su, naravno, pozvane da se izjasne ne samo sve vladike Srpske pravoslavne Crkve, već i celokupan crkveni klir i sav verni narod.

Nema ni govora o tome da o takvom važnom pitanju donose odluke samo četiri vladike i Patrijarh (Sinod SPC) , jer bi to bilo u suprotnosti i sa odredbama Ustava Srpske pravoslavne Crkve, koje jasno definišu da je Sveti arhijerejski sabor, kojeg čine svi eparhijski Arhijereji pod predsedništvom Patrijarha, najviše jerarhijsko predstavništvo, najviša crkvenozakonodavna vlast u poslovima vere, bogosluženja, crkvenog poretka i unutrašnjeg uređenja Crkve i vrhovna sudska vlast. Samo je Sveti arhijerejski sabor pozvan da uređuje unutrašnju i spoljašnju misiju Crkve radi utvrđenja, odbrane i širenja pravoslavne vere i čistote hrišćanskog morala i da ustanovljava za to potrebne organe i osniva potrebne zavode, ustanove i udruženja.

Sa druge strane, Sveti arhijerejski sinod je prema odredbama Ustava predviđen kao najviša izvršna (upravna i nadzorna ) vlast. Sinod je izvršni organ, pa se u narodu zbog toga i naziva „crkvena vlada“. Shodno tome, Sinod je pozvan da sprovodi odluke Sabora, a pozvan je između ostalog i da, pod predsedništvom Patrijarha, odlučuje o redovnom i vanrednom sazivu Svetog arhijerejskog sabora.

Dakle, u konkretnom slučaju Sinod bi bio pozvan jedino da, u skladu sa delokrugom koji mu Ustav SPC određuje, donese odluku o sazivanju vanrednog Sabora SPC, kako bi se sve vladike izjasnile o pitanju od suštinskog značaja za očuvanje naše pravoslavne vere, identiteta srpskog naroda i očuvanje srpske države.

Bilo bi dobro da se povodom informacije koja se pojavila na zvaničnom portalu javnog medijskog servisa oglasi sam Patrijarh i izvesti javnost o tome da li se radi o zvaničom stavu koji je zauzela Njegova Svetost Patrijarh srpski, ili je informacija netačna.

O pomenutoj informaciji nema nikavog traga na zvaničnom sajtu SPC.

________________________________

(1) www.rts.rs/page/stories/ci/story/1/politika/2821034/zvanican-stav-spc-o-dijalogu-utvrdice-sinod-kad-dobije-poziv.html

Izvor: Fond Strateške Kulture